တဏွာရုပ္နာမ္မွ ဗလာရုပ္နာမ္သို႕

မိမိခႏၶာၾကီးသည္ ငါ့ကိုယ္ ငါ့ဟာ ငါ့ခႏၶာမဟုတ္ဟု တရားနာျခင္း ဗုဒၶစာေပမ်ားကို ဖတ္ရႈေလ့လာ သိရွိရံုသက္သက္ျဖင့္ ့ သုညတ ဆိုက္ပါမည္လား။ သုညတဆိုက္ျခင္းမည္သည္ အဘယ္သို႕ ျဖစ္ျခင္းနည္း၊ မည္သို႕ မည္ပံုဆိုက္သနည္း၊ တဏွာခ်ဳပ္ျခင္း မခ်ဳပ္ျခင္းႏွင့္ တဏွာခ်ုဳပ္ျခင္းေၾကာင့္ ရုပ္နာမ္ခ်ဳပ္ျခင္းသေဘာတရားမ်ား ဆက္စပ္ေနပံုတို႕ကို စာေရးသူ နားလည္သမွ် ေဆြးေႏြးတင္ျပပါဦးမည္။

စိန္အေၾကာင္း ေက်ာက္အေၾကာင္း နားလည္ေသာ စိန္ပြဲစားတစ္ေယာက္ထံ လာျပေသာ စိန္ထည္မ်ားကို ဤကား အရည္အေသြးေကာင္း၏ အဖိုးတန္၏။၊ ဤကား အရည္အေသြးညံ့၏ဟု ကြဲကြဲျပားျပား သိသည္။ ထိုသို႕ အရွိကို အရွိတိုင္း သိျမင္ျခင္းကို သမုတိနယ္အတြင္းမွ ယ်ထာဘူတက်ေသာ အျမင္ျဖစ္သည္။ အကယ္၍ ၄င္းစိန္ပြဲစား ၀ယ္ယူလိုက္ေသာ အဖိုးတန္စိန္ထည္ကို အေရာင္းအ၀ယ္ျဖစ္ၿပီး ေငြအေၾကေခ်ၿပီးမွ ပံုစံတူစိန္ထည္ အတုတစ္ခုႏွင့္ အလိမ္ခံလိုက္ရသည္ ဆိုပါစို႕။ စိန္ပြဲစား၏စိတ္တြင္ ဤကားအတုပင္တည္းဟု သိရံုသက္သက္ျဖင့္ ၿပီးသြားပါ့သလား။ သိသည္ႏွင့္ ခ်က္ခ်င္း စိတ္သည္ ေယာက္ယက္ခတ္သြားႏိုင္ပါသည္။ ဆံုးရံႈးမႈအတြက္ ေက်ကြဲ၀မ္းနည္းေသာ ေဒါမနႆ၊ လိမ္သူအေပၚ ပ်က္စီးေစလိုေသာ ေဒါသမ်ား၊ အစစ္ကို ျပန္လိုခ်င္သည့္ ေလာဘစေသာ ကိေလသာမီးမ်ားေတာက္ေလာင္ၿပီး သတိတရား လက္ကိုင္မထားသူဆိုလွ်င္ ရူးမတတ္ပင္ ခံစားရႏိုင္ပါသည္။

ဘာေၾကာင့္ ဤသို႕ျဖစ္ရပါသနည္း။ ပစၥည္းမ်ားကို မိမိႏွင့္ မပတ္သက္ခင္တြင္ ဤကား အစစ္၊ ဤကားအတု။ ဤကား အဖိုးထိုက္၏၊ ဤကား ညံ့၏ဟု သိရံုမွ အပ မည္သို႕မွ် စိတ္မွာ မခံစားရေသာ္လည္း မိမိပိုင္ပစၥည္းအျဖစ္ ရႈျမင္ေသာအခါ အဖိုးထိုက္တန္လွ်င္ ငါ့ပစၥည္း သူမ်ားထက္ သာသည္။ ငါသာလွ်င္ ဤအရာမ်ိဳး ပိုင္ဆိုင္သည္ဟူေသာ မာန၊ ဤပစၥည္းသည္ ရႈခ်င္စဖြယ္၊ လိုခ်င္စရာဟုထင္ေသာ တက္မက္စြဲလမ္းသည့္ တဏွာေလာဘျဖစ္ၿပီး မိမိပစၥည္းက အတုဟု သိသြားလွ်င္ ေဒါမနႆ၊ ေဒါသ၊ ပရိေဒ၀ စသည္တို႕ စိတ္မွာ ၀င္ေရာက္ပူးကပ္ ခ်ယ္လွယ္ျခင္း ခံရေတာ့သည္။ ပစၥည္းကား မည္သူလက္မွာရွိရွိ မေျပာင္းလဲေသာလည္း ရႈျမင္သူ၏ စိတ္မွာကား မတူ။ အေျခအေနေပၚမူတည္၍ ရႈျမင္ပံု အမ်ိဳးမ်ိဳး ကြဲသည္။

အရင္းစစ္ေသာ္ ငါ့ကိုယ္၊ ငါဟာ၊ ငါသာပိုင္ႏိုင္သည္ဟူေသာ ဒိဌိ တဏွာ မာန ပပဥၥတရားမ်ား ကပ္ညွိေနေသာေၾကာင့္ မဟုတ္ပါေလာ။ တဏွာ မာန ဒိဌိ မကပ္ညွိေသာစိတ္ျဖင့္ ပိုင္းျဖတ္လွ်င္ မိမိႏွင့္ ဆက္စပ္ေနေသာ သက္ရွိ သက္မဲ့ အားလံုး မိမိခႏၶာအပါအ၀င္ ငါ့ကိုယ္၊ ငါဟာ၊ ငါဥစၥာဟု မရႈျမင္ေတာ့ေပ။ ပုထုဇဥ္ေတြအဖို႕ လက္ေတြ႕တြင္ အလြန္တရာခက္ခဲေသာ မျဖစ္ႏိုင္ေသာ ရႈျမင္ပံုမ်ိဳးဟု သေဘာပိုက္မိၾကလိမ့္မည္။ သို႕ေသာ္ ထိုသို႕ရႈျမင္ႏိုင္ေသာ ပုဂၢိဳလ္မ်ား ေလာကတြင္ ရွိခဲ့သည္။ ရွိေနဆဲ၊ ရွိလတၱံဟု ဆိုႏိုင္ပါသည္။

မိုးကုတ္ဆရာေတာ္ႀကီးရွိစဥ္က ေက်ာင္းအမႀကီး ေဒၚဖံုက ေလွ်ာက္ထားဘူးပါသည္။

“အရွင္ဘုရားကို မုန္းၾကတယ္ ဘုရား”

“ဟုတ္လား က်ဳပ္ကို မုန္းၾကသတဲ့လား”

“တင္ပါဘုရား.. အရွင္ဘုရား ေျပာပံုဆိုပံုေတြကို မႀကိဳက္ၾကလို႕တဲ့ ဘုရား”

“ေအာ္…သူတို႕ေတြ က်ဳပ္ကို ခုမွ မုန္းၾကတာပါ။ က်ဳပ္က က်ဳပ္ကိုက်ဳပ္ မုန္းေနတာ ၾကာၿပီ” ဟု မိန္႕ခဲ့ဘူးေၾကာင္း တဘ၀သာသနာစာအုပ္တြင္ ေဖာ္ျပထားပါသည္။သာမန္သေဘာျဖင့္ ေပါ့ေပါ့တန္တန္ ေျပာသလိုထင္ၾကမည္။ အမွန္မွာ အဓိပၸါယ္ ေလးနက္သည္ဟု ထင္ျမင္မိပါသည္။ အမ်ားျမင္သလို ကိုယ့္ခႏၶာကို ငါ့ကိုယ္ငါ့ဟာဟု မျမင္ေတာ့ဟု ဆိုလိုျခင္း မဟုတ္ပါလား။

ဤသို႕ ရႈျမင္ႏိုင္ေအာင္ က်င့္ရမည့္နည္းကို ျမတ္စြာဘုရားရွင္ကေဟာၾကားခဲ့ၿပီး ျဖစ္ပါသည္။ သက္မဲ့ ကမာၻႀကီး၏ ဆြဲငင္အား စက္ကြင္းမွလြတ္ရန္ အာကာသသို႕ ေရာက္သည္အထိ္ ဒံုးယာဥ္စီး၍ ရုန္းထြက္ရသလို သခၤတနယ္အတြင္းရွိ သက္ရွိတို႕သည္လည္း တဏွာစက္ကြင္းမွ လြတ္ဖို႕ အသခၤတနယ္ေရာက္သည္အထိ္ မဂၢင္ယာဥ္စီး၍ ရုန္းထြက္ရသည္။ ဤနည္းမွတစ္ပါး အျခား မရွိ။

၀ိပႆနာ တရားအားထုတ္ေနေသာ ေယာဂီသည္ပင္ ရုပ္ကိုျဖစ္ေစ၊၊ စိတ္ကိုျဖစ္ေစ၊ ေ၀ဒနာကို ျဖစ္ေစ ရႈခါစတြင္ နီ၀ရဏမ်ား မကြာက်ေသး။ အရွိႏွင့္ အသိ မထပ္ေသး။ ဤရုပ္ေတြ ဤစိတ္ေတြ ဤေ၀ဒနာေတြသည္ ငါ့ကိုယ္ ငါ့ဟာ ငါ့ခႏၶာမဟုတ္ဟု ဉာဏ္သိ မျဖစ္ေသး။ အာရံုရုပ္ကို ရႈေသာသူသည္ အတံုးအခဲ အစိုင္အခဲသေဘာျဖင့္ ျမင္ေနသေရႊ႔႕ စိတ္ကို ရႈသူတို႕သည္လည္း ေရွ႕စိတ္ႏွင့္ ေနာက္စိတ္ၾကား ကိေလသာ ၾကားခိုေနေသးသေရႊ႕ ေ၀ဒနာရႈသူသည္လည္း ေ၀ဒနာကို မခြာႏိုင္ေသးသေရႊ႕ ငါရွိေနေသးသည္ဟု မွတ္သားဘူးပါသည္။

၀ိပႆနာရႈေနေသာပုဂၢိဳလ္သည္ ပူ၊ ေအး၊ လႈပ္ရွား၊ ေလး၊ ေပါ့၊ ယိုစီး သေဘာတရားေလးေတြက ေပၚေပ်ာက္ျဖစ္ေနတာ ဉာဏ္တြင္ ထင္လာတဲ့အခါ ေရွ႕စိတ္ပ်က္တာ ေနာက္စိတ္က သိသိလာတဲ့အခါ ေ၀ဒနာကို ရႈေသာ္လည္း ေ၀ဒနာမေတြ႕ ေ၀ဒနာေတြ ျဖစ္ပ်က္သြားတာသာ ျမင္လာရေသာအခါ အရွိနဲ႕ အသိ အံက်ျဖစ္လာပါၿပီ။ အရွိႏွင့္ အသိ အံက်ေလး ျဖစ္လာေသာအခါ သူ႕သေဘာသူေဆာင္ ျဖစ္ပ်က္ေနေသာ ရုပ္နာမ္ တို႕ကို အလိုက္သင့္ ထုိင္ၾကည့္ေနသလို ဉာဏ္မွာထင္လာေတာ့သည္။ မူလက ငါကိုယ္ ငါ့ဟာဟု သိေနေသာ အရႈခံ ရုပ္နာမ္တို႕ ျဖစ္ပ်က္ေျပာင္းလဲေနမႈသည္ ရုပ္ရွင္ၾကည့္သကဲ့သို႕ ပိတ္ကားေပၚမွ ျပေနသည့္ ျပကြက္တစ္ခုလို ပြဲၾကည့္ပရိတ္သတ္ျဖစ္သည့္ ရႈဉာဏ္က သိေနသည္။ အရႈခံရုပ္နာမ္တို႕ကို သူ႕သေဘာသူေဆာင္ ျဖစ္ပ်က္ေနပါလားဟု ရႈျမင္လာသည္။ ျမင္သည္ဆိုရာ၀ယ္ ရုပ္နာမ္ ျဖစ္ပ်က္တို႕သည္ သိမ္ေမြ႕လြန္း၍ မ်က္စိ၊ နား၊ ႏွာ၊ လ်ာ၊ ကိုယ္တို႕ျဖင့္ ထိသိ ခံစားသိျခင္းမ်ိဳး မဟုတ္ပါဟု မိုးကုတ္ဆရာေတာ္ႀကီးက မိန္႕ပါသည္။ ပရမတ္တို႕၏သေဘာကို သာမန္မ်က္စိျဖင့္ မျမင္ရပါ။ မေနာဒြါရတြင္ အရိပ္နမိတ္ ထင္လာျခင္းမွ်သာ။ ယင္းသို႕ ျမင္ျခင္းသည္ အရွိကို အရွိတိုင္းျမင္ျခင္းျဖစ္၍ ပရမတၳနယ္အတြင္းမွ ယထာဘူတအျမင္ဟု ေခၚပါသည္။ ထိုအခါမွသာ ေပၚသမွ် အာရံုကို ငါ့ကိုယ္ ငါ့ဟာ မျမင္ေတာ့။ ငါကြာက်ေတာ့သည္။ အထက္တြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သလို ဤကားအတု ဤကားအစစ္ဟူေသာ သမုတိနယ္အတြင္းမွ ယ်ထာဘူတက်ေသာ အျမင္က အရွိကို အရွိတိုင္းသိျခင္း တူေသာ္လည္း ဃနဖံုးေနေသာေၾကာင့္ သာယာစရာ ရႈခ်င္စရာ ခ်င္တြယ္စရာဟူေသာ စိတ္ကျဖစ္ေနေသးသည္။

ဃနကြာက်ၿပီး ပရမတ္ရုပ္နာမ္တို႕ အဖန္ဖန္ တလဲလဲ ေဖာက္ျပန္ပ်က္စီးေနမႈကို ရႈဖန္မ်ားလာေသာအခါမွ ရႈခ်င္စရာလို႕ ခင္တြယ္စရာဟု မျမင္ေတာ့ပဲ တစ္စိမ္းဆန္ဆန္ ျဖစ္လာေတာ့သည္။ တြယ္ညွိမႈ မရွိေတာ့။ ရႈျမင္ပါမ်ားေတာ့ ျငီးေငြ႕မႈျဖစ္လာသည္။ ျငီးေငြ႕မႈ ဆိုရာတြင္ သူေသကိုၾကည့္ၿပီး အနိစၥပါတကား၊ နာက်င္ခံစားေနရသူေတြျမင္၍ ဒုကၡပါတကားဆိုေသာ သံေ၀ဂဉာဏ္ျဖင့္ ျငီးေငြ႕ျခင္းမ်ိဳး မဟုတ္။ ရုပ္နာမ္ ပရမတ္တို႕၏ ျဖစ္ပ်က္ကို ျမင္ရဖန္မ်ား၍ ၀ိပႆနာဉာဏ္ျဖင့္ ျငီးေငြ႕ျခင္းသေဘာ၊ နိဗၺိႏၵဉာဏ္ဟု ေခၚပါသည္။ ပညတ္အာရံုမ်ားအေပၚ ျငီးေငြ႕မႈမွာ အာရံုအသစ္အသစ္မ်ားကို အစားထိုးယူလိုက္တိုင္း ျငီးေငြ႕မႈ ေပ်ာက္သြားပါသည္။ ရုပ္နာမ္ ျဖစ္ပ်က္ကို ပကတိအတိုင္း ပရမတၱ ရႈျမင္ေနေသာ ေယာဂီအဖို႕ မည္သည့္အာရံုပဲ ေပၚေပၚ ပညတ္အာရံု မထင္လာေတာ့။ ရုပ္နာမ္တို႕၏ ျဖစ္ၿပီးပ်က္တတ္ေသာ သေဘာသဘာ၀သာလွ်င္ မျပတ္ထင္ရွားေနေတာ့သည္။ ထိုေၾကာင့္ အာရံုမွန္သမွ်တို႕ကို မရႈျမင္လိုေသာ နိဗၺိႏၵဉာဏ္ေပၚလာၿပီး တဏွာမဖက္ ဉာဏ္သက္သက္ျဖင့္ ရႈေနရာမွ ရုပ္နာမ္တို႕ ကင္းဆိတ္သည့္ သုညတနိဗၺာန္သို႕ မဂ္ဉာဏ္ႏွင့္အတူ ဆိုက္ေရာက္သြားေတာ့သည္။

သုညတဆိုက္ျခင္းသည္ ကိေလသာ ကင္းစင္ျခင္း၊ တဏွာ ခ်ဳပ္ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ တဏွာစြန္႕သည္ႏွင့္ ရုပ္နာမ္ပါခ်ဳပ္ေတာ့သည္။ တဏွာေကာ ရုပ္နာမ္ပါခ်ဳပ္ေသာအခါ ရႈဉာဏ္သည္ သုညတနိဗၺာန္ႏွင့္ တည့္သြားေတာ့သည္။ တဏွာရုပ္နာမ္မွ ဗလာရုပ္နာမ္သို႕ ကူးျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ သုညတသေဘာကို ကိုယ္တိုင္ ရွင္းရွင္းလင္းလင္းသိလိုက ဘုရား ရဟႏၱာတို႕၏ အဆံုးအမတြင္သာ လမ္းဆံုးေနရံုျဖင့္ မသိႏိုင္။ မိုးကုတ္ဆရာေတာ္ႀကီးက သူမ်ား ပါးစပ္မွာ လမ္းမဆံုးေစနဲ႕ဟု ျပတ္ျပတ္သားသား မိန္႕ၾကားသြားတဲ့အတြက္ ခႏၶာဉာဏ္ေရာက္ ျဖစ္သည္အထိ အားထုတ္သြားၾကပါစို႕ဟု အၾကံျပဳ တိုက္တြန္းလိုပါသည္။

ခ်မ္းသာစစ္ႏွင့္ ျပည့္စံုၾကပါေစ။

ေျပေဇာ္