ျမတ္စြာဘုရား ၏ တရားေတာ္တို့ကုိ နာၾကားခြင့္ရသူ တို့သည္ အလြန့္အလြန္ ဘုန္းကံၾကီးၾကပါေပသည္။ (မိေထြးေတာ္ေဂါတမီ)  
www.dhammaweb.net  
line decor
  
Thursday, 19th January 2017 8:41pm.
line decor
             

Tipitaka DataBase
 
Home
အဘိဓမၼပိဋက ဓမၼသဂၤဏီပါဠိေတာ္ စိတ္, ေစတသိက္ပုိင္း ကာမာ၀စရကုသုိလ္အ႒မစိတ္ အဘိဓမၼပိဋက ဓမၼသဂၤဏီပါဠိေတာ္ စိတ္, ေစတသိက္ပုိင္း
ကာမာ၀စရကုသုိလ္အ႒မစိတ္
Untitled Document ၁-တရားတို႔ကို ပုိင္းျခား၍ ေဟာၾကားျခင္း {ဓမၼ၀၀တၳာန၀ါရ}
(က) အက်ဥ္းခ်ဳပ္ေဟာၾကားျခင္း {ဥေဒၵသ၀ါရ}
ကာမာ၀စရကုသိုလ္သတၱမစိတ္
၁၅၇။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသုိလ္မည္ကုန္သနည္း၊ အၾကင္အခါ၌ လ်စ္လ်ဴ႐ႈမႈ {ဥေပကၡာ} ႏွင့္ တကြျဖစ္ေသာ , ဉာဏ္္ႏွင့္ မယွဥ္ ေသာ ကာမာ၀စရကုသိုလ္စိတ္သည္႐ူပါ႐ံုကုိျဖစ္ေစ၊ သဒၵါ႐ံုကုိျဖစ္ေစ၊ ဂႏၶာ႐ံုကုိျဖစ္ေစ၊ ရသာ႐ံုကိုျဖစ္ေစ၊ ေဖာ႒ဗၺာ႐ံုကုိျဖစ္ေစ၊ ဓမၼာ႐ုံကုိျဖစ္ေစအၾကင္အၾကင္ တစ္ပါးပါးကို (အာ႐ံုတစ္မ်ဳိးမ်ဳိးကုိ) အာ႐ံုျပဳ၍ ျဖစ္ ဆဲျဖစ္၏။
တရားအက်ဥ္းသ႐ုပ္
ထုိကာမာ၀စရကုသုိလ္စိတ္ ျဖစ္ေသာ အခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏၊ ခံစားမႈ {ေ၀ဒနာ} သည္ ျဖစ္၏၊ မွတ္သားမႈ {သညာ} သည္ ျဖစ္၏၊ ေစ့ေဆာ္မႈ {ေစတနာ} သည္ ျဖစ္၏၊ သိမႈ {စိတ္} သည္ ျဖစ္၏၊ ၾကံစည္မႈ {၀ိတက္} သည္ ျဖစ္၏၊ သံုးသပ္မႈ {၀ိစာရ} သည္ ျဖစ္၏၊ လ်စ္လ်ဴ႐ႈမႈ {ဥေပကၡာ} သည္ ျဖစ္၏၊ စိတ္၏ တစ္ခုတည္းေသာ အာ႐ံုရွိသည္၏အျဖစ္ {စိတၱေႆ ကဂၢတာ} သည္ျဖစ္၏၊ အစုိးတရ ယုံၾကည္မႈ {သဒၶိေႁႏၵ} သည္ ျဖစ္၏၊ အစိုးတရ အားထုတ္မႈ {၀ီရိယိေႁႏၵ} သည္ ျဖစ္၏၊ အစုိးတရ ေအာက္ေမ့မႈ {သတိေႁႏၵ} သည္ ျဖစ္၏၊ အစိုးတရ တည္ၾကည္မႈ {သမာဓိေႁႏၵ} သည္ ျဖစ္၏၊ အစုိးတရ သိမႈ {မနိေႁႏၵ} သည္ ျဖစ္၏၊ အစုိးတရ လ်စ္လ်ဴ႐ႈမႈ {ဥေပကၡိေႁႏၵ} သည္ ျဖစ္၏၊ အစုိး တရ့ေစာင့္ေရွာက္မႈ {ဇီ၀ိတိေႁႏၵ} သည္ ျဖစ္၏၊ ေကာင္းစြာ ၾကံစည္မႈ {သမၼာသကၤပၸ} သည္ ျဖစ္၏၊ ေကာင္းစြာအားထုတ္မႈ {သမၼာ၀ါယာမ} သည္ ျဖစ္၏၊ ေကာင္းစြာ ေအာက္ေမ့မႈ {သမၼာသတိ} သည္ ျဖစ္၏၊ ေကာင္းစြာ တည္ၾကည္မႈ {သမၼာသမာဓိ} သည္ ျဖစ္၏၊ မတုန္မလႈပ္ ယုံၾကည္မႈ {သဒၶါဗိုလ္} သည္ ျဖစ္၏၊ မတုန္မလႈပ္ အားထုတ္မႈ {၀ီရိယဗိုလ္} သည္ ျဖစ္၏၊ မတုန္မလႈပ္ ေအာက္ေမ့မႈ {သတိဗုိလ္} သည္ ျဖစ္၏၊ မတုန္မလႈပ္ တည္ၾကည္မႈ {သမာဓိဗုိလ္} သည္ ျဖစ္၏။ (ကာယဒုစ႐ုိက္စေသာ မေကာင္းမႈမွ) မတုန္မလႈပ္ရွက္မႈ {ဟိရီဗိုလ္} သည္ ျဖစ္၏။ (ကာယဒုစ႐ုိက္စေသာ မေကာင္းမႈမွ) မတုန္မလႈပ္ ေၾကာက္လန္႔မႈ {ၾသတၱပၸဗိုလ္} သည္ ျဖစ္၏၊ မလိုခ်င္မႈ {အေလာဘ} သည္ ျဖစ္၏၊ မဖ်က္ဆီးမႈ {အေဒါသ} သည္ ျဖစ္၏၊ မမက္ေမာမႈ {အနဘိဇၩာ} သည္ ျဖစ္၏၊ မပ်က္စီးေစလိုမႈ {အဗ်ာပါဒ} သည္ ျဖစ္၏။ (ကာယဒုစ႐ုိက္စေသာမေကာင္းမႈမွ) ရွက္မႈ {ဟိရီ} သည္ ျဖစ္၏။ (ကာယဒုစ႐ုိက္စေသာ မေကာင္းမႈမွ) ေၾကာက္လန္႔မႈ {ၾသတၱပၸ} သည္ ျဖစ္၏၊ ေစတသိက္အေပါင္း (ကုိုယ္) ၏ ၿငိမ္းခ်မ္းမႈ {ကာယပႆဒၶိ} သည္ ျဖစ္၏၊ စိတ္၏ ၿငိမ္းခ်မ္းမႈ {စိတၱပႆဒၶိ} သည္ ျဖစ္၏၊ ေစတသိက္အေပါင္း (ကုိယ္) ၏ လ်င္ျမန္ ေပါ့ပါးမႈ {ကာယလဟုတာ} သည္ျဖစ္၏၊ စိတ္၏ လ်င္ျမန္ ေပါ့ပါးမႈ {စိတၱလဟုတာ} သည္ ျဖစ္၏၊ ေစတသိက္အေပါင္း (ကုိယ္) ၏ ႏူးညံ့မႈ {ကာယမုဒုတာ} သည္ ျဖစ္၏၊ စိတ္၏ ႏူးညံ့မႈ {စိတၱမုဒုတာ} သည္ ျဖစ္၏၊ ေစတသိက္အေပါင္း (ကိုယ္) ၏ခံ့မႈ {ကာယကမၼညတာ} သည္ ျဖစ္၏၊ စိတ္၏ ခံ့မႈ {စိတၱကမၼညတာ} သည္ ျဖစ္၏၊ ေစတသိက္အေပါင္း (ကုိယ္) ၏ အေလ့အက်င့္ရွိမႈ (က်င့္သားရမႈ) {ကာယပါဂုညတာ} သည္ ျဖစ္၏၊ စိတ္၏ အေလ့အက်င့္ရွိမႈ (က်င့္သားရမႈ) {စိတၱပါဂုညတာ} သည္ ျဖစ္၏၊ ေစတသိက္အေပါင္း (ကိုယ္) ၏ ေျဖာင့္မတ္မႈ {ကာယုဇုကတာ} သည္ ျဖစ္၏၊ စိတ္၏ ေျဖာင့္မတ္မႈ {စိတၱဳဇုကတာ} သည္ ျဖစ္၏၊ ေအာက္ေမ့မႈ {သတိ} သည္ ျဖစ္၏၊ ၿငိမ္သက္မႈ {သမထ} သည္ ျဖစ္၏၊ ခ်ီးေျမႇာက္မႈ {ပဂၢါဟ} သည္ ျဖစ္၏၊ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။
ေယ၀ါပနကတရားမ်ား
ထို႔ျပင္ ထိုကာမာ၀စရကုသိုလ္စိတ္ျဖစ္ေသာ အခါ၌ (ဆုိအပ္ခဲ့ၿပီးေသာ တရားတို႔မွ) တစ္မ်ဳိးတျခားလည္း ျဖစ္ကုန္ေသာ, အေၾကာင္းကုိ စဲြ၍ ျဖစ္ကုန္ေသာ (ဆႏၵ, အဓိေမာကၡ,မနသိကာရ, တၾတမဇၩတၱတာ, က႐ုဏာ, မုဒိတာ, သမၼာ၀ါစာ, သမၼာကမၼႏၲ, သမၼာ အာဇီ၀ဟူေသာ) အၾကင္ နာမ္တရားတို႔သည္ရွိကုန္၏။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသုိလ္မည္ကုန္၏။ပ။
၂-စုေပါင္းေဟာၾကားျခင္း {ေကာ႒ာသ၀ါရ}
(က) ဥေဒၵသ
ထိုအခါ၌ ခႏၶာေလးပါးတို႔သည္ ျဖစ္ကုန္၏၊ အာယတနႏွစ္ပါးတို႔သည္ ျဖစ္ကုန္၏၊ ဓာတ္ႏွစ္ပါးတို႔သည္ ျဖစ္ကုန္၏၊ အာဟာရသံုးပါးတို႔သည္ ျဖစ္ကုန္၏၊ ဣေႁႏၵခုနစ္ပါးတို႔ သည္ ျဖစ္ကုန္၏၊ အဂၤါေလးပါးရွိေသာ စ်ာန္သည္ ျဖစ္၏၊ အဂၤါေလးပါးရွိေသာ သုဂတိဘ၀သို႔ ေရာက္ေၾကာင္း {မဂ္} သည္ျဖစ္၏၊ ဗိုလ္ေျခာက္ပါးတို႔သည္ ျဖစ္ကုန္၏၊ ဟိတ္ႏွစ္ပါးတို႔သည္ ျဖစ္ကုန္၏၊ ဖႆ တစ္ပါးသည္ျဖစ္၏။ပ။ ဓမၼာယတနတစ္ပါးသည္ ျဖစ္၏၊ ဓမၼဓာတ္တစ္ပါးသည္ ျဖစ္၏။
ေယ၀ါပနကတရားမ်ား
ထို႔ျပင္ ထိုကာမာ၀စရကုသိုလ္စိတ္ျဖစ္ေသာ အခါ၌ (ဆိုအပ္ခဲ့ၿပီးေသာ တရားတို႔မွ) တစ္မ်ဳိးတျခားလည္း ျဖစ္ကုန္ေသာ, အေၾကာင္းကုိ စဲြ၍ ျဖစ္ကုန္ေသာ (ဆႏၵ, အဓိေမာကၡ,မနသိကာရ, တၾတမဇၩတၱတာ, က႐ုဏာ, မုဒိတာ, သမၼာ၀ါစာ, သမၼာကမၼႏၲ, သမၼာအာဇီ၀ဟူေသာ) အၾကင္ နာမ္တရားတို႔သည္ ရွိကုန္၏၊ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
(ခ) အက်ယ္ေဟာၾကားျခင္း {နိေဒၵသ၀ါရ}
သခၤါရကၡႏၶာ
၁၅၈။ပ။ ထိုအခါ၌ ျပဳ ျပင္မႈအစု {သခၤါရကၡႏၶာ} ဟူသည္ အဘယ္သေဘာျဖစ္သနည္း၊ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ}၊ ေစ့ေဆာ္မႈ {ေစတနာ}၊ ၾကံစည္မႈ {၀ိတက္}၊ သံုးသပ္မႈ {၀ိစာရ}၊ စိတ္၏ တစ္ခုတည္းေသာအာ႐ံုရွိသည္၏အျဖစ္ {စိတၱေႆကဂၢတာ}၊ အစုိးတရ ယုံၾကည္မႈ {သဒိၶေႁႏၵ}၊ အစုိးတရ အားထုတ္မႈ {၀ီရိယိေႁႏၵ}၊ အစုိးတရ ေအာက္ေမ့မႈ {သတိေႁႏၵ}၊ အစုိးတရ တည္ၾကည္မႈ {သမာဓိေႁႏၵ}၊ အစုိးတရေစာင့္ေရွာက္မႈ {ဇီ၀ိတိေႁႏၵ}၊ ေကာင္းစြာ ၾကံစည္မႈ {သမၼာသကၤပၸ}၊ ေကာင္းစြာ အားထုတ္မႈ့{သမၼာ၀ါယာမ}၊ ေကာင္းစြာ ေအာက္ေမ့မႈ {သမၼာသတိ}၊ ေကာင္းစြာ တည္ၾကည္မႈ {သမၼာသမာဓိ}၊ မတုန္မလႈပ္ ယုံၾကည္မႈ {သဒၶါဗိုလ္}၊ မတုန္မလႈပ္ အားထုတ္မႈ {၀ီရိယဗိုလ္}၊ မတုန္မလႈပ္ ေအာက္ေမ့မႈ {သတိဗိုလ္}၊ မတုန္မလႈပ္ တည္ၾကည္မႈ {သမာဓိဗိုလ္}။ (ကာယဒုစ႐ုိက္စေသာ မေကာင္းမႈမွ) မတုန္မလႈပ္ ရွက္မႈ {ဟိရီဗိုလ္}။ (ကာယဒုစ႐ုိက္စေသာ မေကာင္းမႈမွ) မတုန္မလႈပ္ ေၾကာက္လန္႔မႈ {ၾသတၱပၸဗုိလ္}၊ မလိုခ်င္မႈ {အေလာဘ}၊ မဖ်က္ဆီးမႈ {အေဒါသ}၊ မမက္ေမာမႈ {အနဘိဇၩာ}၊ မပ်က္စီးေစလုိမႈ {အဗ်ာပါဒ}။ (ကာယဒုစ႐ုိက္စေသာ မေကာင္းမႈမွ) ရွက္မႈ {ဟိရီ}။ (ကာယဒုစ႐ုိက္စေသာ မေကာင္းမႈမွ) ေၾကာက္လန္႔မႈ {ၾသတၱပၸ}၊ ေစတသိက္အေပါင္း (ကိုယ္) ၏ၿငိမ္းခ်မ္းမႈ {ကာယပႆဒၶိ}၊ စိတ္၏ ၿငိမ္းခ်မ္းမႈ {စိတၱပႆဒၶိ}၊ ေစတသိက္အေပါင္း (ကုိယ္) ၏ လ်င္ျမန္ေပါ့ပါးမႈ {ကာယလဟုတာ}၊ စိတ္၏ လ်င္ျမန္ ေပါ့ပါးမႈ {စိတၱလဟုတာ}၊ ေစတသိက္အေပါင္း (ကုိယ္) ၏ႏူးညံ့မႈ {ကာယမုဒုတာ}၊ စိတ္၏ ႏူးညံ့မႈ {စိတၱမုဒုတာ}၊ ေစတသိက္အေပါင္း (ကုိယ္) ၏ခံ့မႈ {ကာယကမၼညတာ}၊ စိတ္၏ ခံ့မႈ {စိတၱကမၼညတာ}၊ ေစတသိက္အေပါင္း (ကိုယ္) ၏ အေလ့အက်င့္ရွိမႈ (က်င့္သားရမႈ) {ကာယပါဂုညာတာ}၊ စိတ္၏ အေလ့ အက်င့္ရွိမႈ (က်င့္သားရမႈ) {စိတၱပါဂုညာတာ}၊ ေစတသိက္အေပါင္း (ကုိယ္) ၏ ေျဖာင့္မတ္မႈ {ကာယုဇုကတာ}၊ စိတ္၏ ေျဖာင့္မတ္မႈ {စိတၱဳဇုကတာ}၊ ေအာက္ေမ့မႈ {သတိ}၊ ၿငိမ္သက္မႈ {သမထ}၊ ခ်ီးေျမႇာက္မႈ {ပဂၢါဟ}၊ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ (ရွိ၏)။ ထို႔ျပင္ ထိုအခါ၌ ခံစားမႈအစု {ေ၀ဒနာကၡႏၶာ}ကို ခ်န္ထား၍၊ မွတ္သားမႈအစု {သညာကၡႏၶာ} ကို ခ်န္ထား၍၊ အထူးသိမႈ (စိတ္) အစု {၀ိညာဏခႏၶာ} ကုိ ခ်န္ထား၍။ (ဆို အပ္ခဲ့ၿပီးေသာ တရားတို႔မွ) တစ္မ်ဳိးတျခားလည္း ျဖစ္ကုန္ေသာ, အေၾကာင္းကို စဲြ၍ ျဖစ္ကုန္ေသာ (ဆႏၵ, အဓိေမာကၡ,မနသိကာရ, တၾတမဇၩတၱတာ, က႐ုဏာ, မုဒိတာ, သမၼာ၀ါစာ, သမၼာကမၼႏၲ, သမၼာအာဇီ၀ဟူေသာ) အၾကင္ နာမ္တရားတို႔သည္ရွိကုန္၏။ ထိုအခါ၌ ျပဳ ျပင္မႈအစု {သခၤါရကၡႏၶာ} ဟူသည္ ဤသေဘာျဖစ္၏။ပ။
ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
(ကာမာ၀စရကုသိုလ္) သတၱမစိတ္ ၿပီးၿပီ။