ျမတ္စြာဘုရား ၏ တရားေတာ္တို့ကုိ နာၾကားခြင့္ရသူ တို့သည္ အလြန့္အလြန္ ဘုန္းကံၾကီးၾကပါေပသည္။ (မိေထြးေတာ္ေဂါတမီ)  
www.dhammaweb.net  
line decor
  
Friday, 24th March 2017 8:57am.
line decor
             

Tipitaka DataBase
 
Home
အဘိဓမၼပိဋက ဓမၼသဂၤဏီပါဠိေတာ္ စိတ္, ေစတသိက္ပုိင္း အကုသလ၀ိပါက္အဗ်ာကတစိတ္ (အကုသလ၀ိပါက မေနာဓာတု (သမၸဋိစၦနစိတၱ)) အဘိဓမၼပိဋက ဓမၼသဂၤဏီပါဠိေတာ္ စိတ္, ေစတသိက္ပုိင္း
အကုသလ၀ိပါက္အဗ်ာကတစိတ္ (အကုသလ၀ိပါက မေနာဓာတု (သမၸဋိစၦနစိတၱ))
Untitled Document အကုသလ၀ိပါက မေနာဓာတု (သမၸဋိစၦနစိတၱ)
၁-တရားတို႔ကို ပိုင္းျခား၍ ေဟာၾကားျခင္း {ဓမၼ၀၀တၳာန၀ါရ}
(က) အက်ဥ္းခ်ဳပ္ေဟာၾကားျခင္း {ဥေဒၵသ၀ါရ}
၅၆၂။ အဘယ္တရားတို႔သည္ အဗ်ာကတမည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ အကုသိုလ္ကံကိုျပဳအပ္ၿပီးသည္၏အျဖစ္, ဆည္းပူးအပ္ၿပီးသည္၏အျဖစ္ (အဖန္ဖန္ ျပဳအပ္ၿပီးသည္၏ အျဖစ္) ေၾကာင့္လ်စ္လ်ဴ႐ႈမႈ {ဥေပကၡာ} ႏွင့္ တကြျဖစ္ေသာ , အဆင္း {႐ူပါ႐ုံ} လွ်င္ အာ႐ုံရွိသည္မူလည္း ျဖစ္ေသာ။ပ။ အေတြ႕ {ေဖာ႒ဗၺာ႐ုံ} လွ်င္ အာ႐ုံရွိသည္မူလည္း ျဖစ္ေသာ , အက်ဳိး {၀ိပါက္} ျဖစ္ေသာ သိကာမွ်သေဘာ {မေနာဓာတ္} (သမၸဋိစၦနစိတ္) သည္ အာ႐ုံ ငါးပါးတို႔တြင္ အၾကင္အၾကင္ တစ္ပါးပါးကို (အာ႐ုံတစ္မ်ဳိးမ်ဳိးကို) အာ႐ုံျပ၍ ျဖစ္ဆဲျဖစ္၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏၊ ခံစားမႈ {ေ၀ဒနာ} သည္ ျဖစ္၏၊ မွတ္သားမႈ {သညာ} သည္ ျဖစ္၏၊ ေစ့ေဆာ္မႈ (ႏႈိးေဆာ္မႈ) {ေစတနာ} သည္ ျဖစ္၏၊ သိမႈ {စိတ္} သည္ျဖစ္၏၊ ၾကံစည္မႈ {၀ိတက္} သည္ ျဖစ္၏၊ သုံးသပ္မႈ {၀ိစာရ} သည္ ျဖစ္၏၊ လ်စ္လ်ဴ႐ႈမႈ {ဥေပကၡာ} သည္ျဖစ္၏၊ စိတ္၏ တစ္ခုတည္းေသာ အာ႐ုံရွိသည္၏အျဖစ္ {စိတၱေႆ ကဂၢတာ} သည္ ျဖစ္၏၊ အစိုးတရသိမႈ {မနိေႁႏၵ} သည္ ျဖစ္၏၊ အစိုးတရ လ်စ္လ်ဴ႐ႈမႈ {ဥေပကၡိေႁႏၵ} သည္ ျဖစ္၏၊ အစိုးတရ ေစာင့္ေရွာက္မႈ {ဇီ၀ိတိေႁႏၵ} သည္ ျဖစ္၏။
ေယ၀ါပနကတရားမ်ား
ထို႔ျပင္ ထိုအခါ၌ (ဆိုအပ္ခဲ့ၿပီးေသာ တရားတို႔မွ) တစ္မ်ဳိးတျခားလည္း ျဖစ္ကုန္ေသာ, အေၾကာင္းကို စဲြ၍ ျဖစ္ကုန္ေသာ (အဓိေမာကၡ, မနသိကာရဟူေသာ) အၾကင္ နာမ္တရားတို႔သည္ရွိကုန္၏။ ဤတရားတို႔သည္ အဗ်ာကတမည္ကုန္၏။ပ။
၂-စုေပါင္းေဟာၾကားျခင္း {ေကာ႒ာသ၀ါရ}
(က) ဥေဒၵသ၀ါရ
ထိုအခါ၌ ခႏၶာေလးပါးတို႔သည္ ျဖစ္ကုန္၏၊ အာယတနႏွစ္ပါးတို႔သည္ ျဖစ္ကုန္၏၊ ဓာတ္ႏွစ္ပါးတို႔သည္ ျဖစ္ကုန္၏၊ အာဟာရသုံးပါးတို႔သည္ ျဖစ္ကုန္၏၊ ဣေႁႏၵ သုံးပါးတို႔သည္ျဖစ္ကုန္၏၊ ဖႆတစ္ပါးသည္ ျဖစ္၏။ပ။ မေနာဓာတ္တစ္ပါး (သမၸဋိစၦနစိတ္) သည္ ျဖစ္၏၊ ဓမၼာယတနတစ္ပါးသည္ ျဖစ္၏၊ ဓမၼဓာတ္တစ္ပါးသည္ ျဖစ္၏။
ေယ၀ါပနကတရားမ်ား
ထို႔ျပင္ ထိုအခါ၌ (ဆိုအပ္ခဲ့ၿပီးေသာတရားတို႔မွ) တစ္မ်ဳိးတျခားလည္း ျဖစ္ကုန္ေသာ, အေၾကာင္းကို စဲြ၍ ျဖစ္ကုန္ေသာ (အဓိေမာကၡ, မနသိကာရဟူေသာ) အၾကင္နာမ္တရားတို႔သည္ ရွိကုန္၏။ ဤတရားတို႔သည္ အဗ်ာကတမည္ကုန္၏။
(ခ) အက်ယ္ေဟာၾကားျခင္း {နိေဒၵသ၀ါရ} ႏွင့္ (ဂ) ပဋိနိေဒၵသ၀ါရ
သခၤါရကၡႏၶာ
၅၆၃။ပ။ ထိုအခါ၌ ျပဳျပင္မႈအစု {သခၤါရကၡႏၶာ} ဟူသည္ အဘယ္သေဘာ ျဖစ္သနည္း။
(ထိုအခါ၌) ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} ၊ ေစ့ေဆာ္မႈ (ႏႈိးေဆာ္မႈ) {ေစတနာ} ၊ ၾကံစည္မႈ {၀ိတက္} ၊ သုံးသပ္မႈ {၀ိစာရ} ၊ စိတ္၏ တစ္ခုတည္းေသာ အာ႐ုံရွိသည္၏အျဖစ္ {စိတၱေႆကဂၢတာ} ၊ အစိုးတရ ေစာင့္ ေရွာက္မႈ {ဇီ၀ိတိေႁႏၵ} သည္ (ရွိ၏)။ ထို႔ျပင္ ထိုအခါ၌ ခံစားမႈအစု {ေ၀ဒနာကၡႏၶာ} ကို ခ်န္ထား၍ မွတ္သားမႈအစု {သညာကၡႏၶာ} ကို ခ်န္ထား၍ အထူးသိမႈ (စိတ္) အစု {၀ိညာဏကၡႏၶာ} ကို ခ်န္ထား၍ (ဆိုအပ္ခဲ့ၿပီးေသာ တရားတို႔မွ) တစ္မ်ဳိးတျခားလည္း ျဖစ္ကုန္ေသာ, အေၾကာင္းကို စဲြ၍ျဖစ္ကုန္ေသာ (အဓိေမာကၡ,မနသိကာရဟူေသာ) အၾကင္ နာမ္တရားတို႔သည္ ရွိကုန္၏။ ထိုအခါ၌ ျပဳျပင္မႈအစု {သခၤါရကၡႏၶာ} ဟူသည္ ဤသေဘာျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ အဗ်ာကတမည္ကုန္၏။
အကုသလ၀ိပါက္မေနာဓာတ္ (သမၸဋိစၦနစိတ္) ၿပီးၿပီ။