ျမတ္စြာဘုရား ၏ တရားေတာ္တို့ကုိ နာၾကားခြင့္ရသူ တို့သည္ အလြန့္အလြန္ ဘုန္းကံၾကီးၾကပါေပသည္။ (မိေထြးေတာ္ေဂါတမီ)  
www.dhammaweb.net  
line decor
  
Thursday, 19th January 2017 8:40pm.
line decor
             

Tipitaka DataBase
 
Home
အဘိဓမၼပိဋက ဓမၼသဂၤဏီပါဠိေတာ္ စိတ္, ေစတသိက္ပုိင္း ႐ူပါ၀စရကုသုိလ္ပဥၥမစ်ာန္စိတ္ အဘိဓမၼပိဋက ဓမၼသဂၤဏီပါဠိေတာ္ စိတ္, ေစတသိက္ပုိင္း
႐ူပါ၀စရကုသုိလ္ပဥၥမစ်ာန္စိတ္
Untitled Document

႐ူပါ၀စရကုသုိလ္ပဥၥမစ်ာန္စိတ္
၁၇၄။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကုိ ပြါး၏။ (႐ူပဘံုသို႔ ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကိုပြါး၏)၊ ခ်မ္းသာမႈ {သုခ} ကုိလည္း ပယ္ျခင္းေၾကာင့္။ပ။ ပထ၀ီ ကသိုဏ္းလွ်င္ အာ႐ံုရွိေသာပÍၥမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (ပÍၥစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။
တရားအက်ဥ္း
ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏၊ ခံစားမႈ {ေ၀ဒနာ} သည္ ျဖစ္၏၊ မွတ္သားမႈ {သညာ} သည္ ျဖစ္၏၊ ေစ့ေဆာ္မႈ {ေစတနာ} သည္ ျဖစ္၏၊ သိမႈ {စိတ္} သည္ ျဖစ္၏၊ လ်စ္လ်ဴ႐ႈမႈ {ဥေပကၡာ} သည္ ျဖစ္၏၊ စိတ္၏ တစ္ခုတည္းေသာ အာ႐ံုရွိသည္၏အျဖစ္ {စိတၱေႆကဂၢတာ} သည္ျဖစ္၏၊ အစုိးတရ ယုံၾကည္မႈ {သဒၶိေႁႏၵ} သည္ ျဖစ္၏၊ အစိုးတရ အားထုတ္မႈ {၀ီရိယိေႁႏၵ} သည္ ျဖစ္၏၊ အစိုးတရ ေအာက္ေမ့မႈ {သတိေႁႏၵ} သည္ ျဖစ္၏၊ အစိုးတရ တည္ၾကည္မႈ {သမာဓိေႁႏၵ} သည္ ျဖစ္၏၊ အစိုးတရ (ခြဲခြဲျခားျခား) အျပားအားျဖင့္ သိမႈ {ပညိေႁႏၵ} သည္ ျဖစ္၏၊ အစိုးတရ သိမႈ {မနိေႁႏၵ} သည္ျဖစ္၏၊ အစိုတရ လ်စ္လ်ဴ႐ႈမႈ {ဥေပကၡိေႁႏၵ} သည္ ျဖစ္၏၊ အစိုးတရ ေစာင့္ေရွာက္မႈ {ဇီ၀ိတိေႁႏၵ} သည္ျဖစ္၏၊ ေကာင္းစြာ သိျမင္မႈ {သမၼာဒိ႒ိ} သည္ ျဖစ္၏၊ ေကာင္းစြာ အားထုတ္မႈ {သမၼာ၀ါယာမ} သည္ျဖစ္၏။ (သမၼာသတိ၊ သမၼာသမာဓိ)။ပ။ ခ်ီးေျမႇာက္မႈ {ပဂၢါဟ} သည္ ျဖစ္၏၊ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ျဖစ္၏။
ေယ၀ါပနကတရားမ်ား
ထို႔ျပင္ ထုိအခါ၌ (ဆုိအပ္ခဲ့ၿပီးေသာ တရားတို႔မွ) တစ္မ်ဳိးတျခားလည္းျဖစ္ကုန္ေသာç အေၾကာင္းကို စဲြ၍ ျဖစ္ကုန္ေသာ (ဆႏၵç အဓိေမာကၡç မနသိကာရçတၾတမဇၩတၱတာဟူေသာ) အၾကင္နာမ္တရားတို႔သည္ရွိကုန္၏။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသုိလ္ မည္ကုန္၏။ပ။
စုေပါင္းေဟာၾကားျခင္း {ေကာ႒ာသ၀ါရ}
(က) ဥေဒၵသ
ထိုအခါ၌ ခႏၶာေလးပါးတို႔သည္ ျဖစ္ကုန္၏၊ အာယတနႏွစ္ပါးတို႔သည္ ျဖစ္ကုန္၏၊ ဓာတ္ႏွစ္ပါးတို႔သည္ ျဖစ္ကုန္၏၊ အာဟာရသံုးပါးတို႔သည္ ျဖစ္ကုန္၏၊ ဣေႁႏၵရွစ္ပါး တို႔သည္ျဖစ္ကုန္၏၊ အဂၤါႏွစ္ပါးရွိေသာ စ်ာန္သည္ ျဖစ္၏၊ အဂၤါေလးပါးရွိေသာ ကာမမွ ထြက္ေျမာက္ ေၾကာင္း{မဂ္} သည္ ျဖစ္၏၊ ဗိုလ္ခုနစ္ပါးတို႔သည္ ျဖစ္ကုန္၏၊ ဟိတ္သံုးပါးတို႔သည္ ျဖစ္ကုန္၏၊ ဖႆတစ္ပါးသည္ျဖစ္၏။ပ။ ဓမၼာယတနတစ္ပါးသည္ ျဖစ္၏၊ ဓမၼဓာတ္တစ္ပါးသည္ ျဖစ္၏။
ေယ၀ါပနကတရားမ်ား
ထို႔ျပင္ ထုိအခါ၌ (ဆုိအပ္ခဲ့ၿပီးေသာ တရားတို႔မွ) တစ္မ်ဳိးတျခားလည္းျဖစ္ကုန္ေသာç အေၾကာင္းကို စဲြ၍ ျဖစ္ကုန္ေသာ (ဆႏၵç အဓိေမာကၡç မနသိကာရçတၾတမဇၩတၱတာဟူေသာ) အၾကင္ နာမ္တရားတို႔သည္ရွိကုန္၏။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသုိလ္မည္ကုန္၏။
(ခ) အက်ယ္ေဟာၾကားျခင္း {နိေဒၵသ၀ါရ}
သခၤါရကၡႏၶာ
၁၇၅။ပ။ ထုိအခါ၌ ျပဳ ျပင္မႈအစု {သခၤါရကၡႏၶာ} ဟူသည္ အဘယ္သေဘာ ျဖစ္သနည္း။
ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} ၊ ေစ့ေဆာ္မႈ {ေစတနာ} ၊ စိတ္၏ တစ္ခုတည္းေသာ အာ႐ံုရွိသည္၏အျဖစ္ {စိတၱေႆကဂၢတာ} ၊ အစိုးတရ ယုံၾကည္မႈ {သဒၶိေႁႏၵ} ၊ အစိုးတရ အားထုတ္မႈ {၀ီရိယိေႁႏၵ} ၊ အစိုးတရေအာက္ေမ့မႈ {သတိေႁႏၵ} ၊ အစုိးတရ တည္ၾကည္မႈ {သမာဓိေႁႏၵ} ၊ အစုိးတရ (ခြဲခဲြျခားျခား) အျပားအားျဖင့့္သိမႈ {ပညိေႁႏၵ} ၊ အစိုးတရ ေစာင့္ေရွာက္မႈ {ဇီ၀ိတိေႁႏၵ} ၊ ေကာင္းစြာ သိျမင္မႈ {သမၼာဒိ႒ိ} ၊ ေကာင္းစြာအား ထုတ္မႈ {သမၼာ၀ါယာမ}။ (သမၼာသတိ၊ သမၼာသမာဓိ)။ပ။ ခ်ီးေျမႇာက္မႈ {ပဂၢါဟ} ၊ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ (ရွိ၏)၊ ထို႔ျပင္ ထုိအခါ၌ ခံစားမႈအစု {ေ၀ဒနာကၡႏၶာ} ကုိ ခ်န္ထား၍ မွတ္သားမႈအစု {သညာကၡႏၶာ} ကို ခ်န္ထား၍ အထူးသိမႈ (စိတ္) အစု {၀ိညာဏကၡႏၶာ} ကို ခ်န္ထား၍ (ဆိုအပ္ခဲ့ၿပီးေသာတရားတို႔မွ) တစ္ မ်ဳိးတျခားလည္း ျဖစ္ကုန္ေသာç အေၾကာင္းကုိ စဲြ၍ ျဖစ္ကုန္ေသာ (ဆႏၵç အဓိေမာကၡç မနသိကာရç တၾတမဇၩတၱတာဟူေသာ) အၾကင္ နာမ္တရားတို႔သည္ ရွိကုန္၏။ ထိုအခါ၌ ျပဳ ျပင္မႈအစု {သခၤါရကၡႏၶာ} ဟူသည္ ဤသေဘာျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
စ်ာန္ငါးပါးျဖစ္ပံုကုိ ျပေသာ ပÍၥကနည္း ၿပီးၿပီ။
------
အက်င့္ေလးပါး {စတေႆာ ပဋိပဒါ}
ဒုကၡပဋိပဒါဒႏၶာဘိညစ်ာန္
၁၇၆။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသုိလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကုိ ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကုိ ပြါး၏)၊ ကာမတို႔မွ ကင္းဆိတ္၍သာလွ်င္။ပ။ ဆင္းရဲၿငဳိျငင္ေသာ အက်င့္၊ ႏုန္႔ေႏွးေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာçပထ၀ီကသိုဏ္းလွ်င္ အာ႐ံုရွိေသာ ပဌမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (ပဌစ်ာန္ကုိ ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ကုသုိလ္မည္ကုန္၏။
ဒုကၡပဋိပဒါခိပၸါဘိညစ်ာန္
၁၇၇။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသုိလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကုိ ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကုိ ပြါး၏)၊ ကာမတို႔မွ ကင္းဆိတ္၍သာလွ်င္။ပ။ ဆင္းရဲၿငဳိျငင္ေသာ အက်င့္၊ လ်င္ျမန္ေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာçပထ၀ီကသိုဏ္းလွ်င္ အာ႐ံုရွိေသာ ပဌမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (ပဌစ်ာန္ကုိ ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသုိလ္မည္ကုန္၏။
သုခပဋိပဒါဒႏၶာဘိညစ်ာန္
၁၇၈။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသုိလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကုိ ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကုိ ပြါး၏)၊ ကာမတို႔မွ ကင္းဆိတ္၍သာလွ်င္။ပ။ ခ်မ္းသာေသာ အက်င့္၊ ႏုန္႔ေႏွးေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာçပထ၀ီကသိုဏ္းလွ်င္ အာ႐ံုရွိေသာ ပဌမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (ပဌစ်ာန္ကုိ ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ကုသုိလ္မည္ကုန္၏။
သုခပဋိပဒါခိပၸါဘိညစ်ာန္
၁၇၉။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသုိလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကုိ ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကုိ ပြါး၏)၊ ကာမတို႔မွ ကင္းဆိတ္၍သာလွ်င္။ပ။ ခ်မ္းသာေသာ အက်င့္၊ လ်င္ျမန္ေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာçပထ၀ီကသိုဏ္းလွ်င္ အာ႐ံုရွိေသာ ပဌမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (ပဌစ်ာန္ကုိ ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ကုသုိလ္မည္ကုန္၏။ပ။
ဒုတိယစ်ာန္စသည္မ်ား
၁၈၀။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသုိလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကုိ ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကုိ ပြါး၏)၊ ၾကံစည္မႈ {၀ိတက္} ၊ သံုးသပ္မႈ ၀ိစာရ}တို႔၏ ခ်ဳပ္ၿငိမ္း လြန္ေျမာက္ျခင္းေၾကာင့္။ပ။ ဒုတိယစ်ာန္သို႔။ပ။ တတိယစ်ာန္သို႔။ပ။ စတုတၳစ်ာန္သို႔။ပ။ ပဌမစ်ာန္သို႔။ပ။ ဆင္းရဲၿငဳိျငင္ေသာ အက်င့္၊ ႏုန္႔ေႏွးေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာç ပထ၀ီကသိုဏ္းလွ်င္ အာ႐ံုရွိေသာ။ပ။ ဆင္းရဲၿငဳိျငင္ေသာ အက်င့္၊ လ်င္ျမန္ေသာအသိÓဏ္ရွိေသာç ပထ၀ီကသိုဏ္းလွ်င္ အာ႐ံုရွိေသာ။ပ။ ခ်မ္းသာေသာအက်င့္ç ႏုန္႔ေႏွးေသာအသိÓဏ္ရွိေသာç ပထ၀ီကသိုဏ္းလွ်င္ အာ႐ံုရွိေသာ။ပ။ ခ်မ္းသာေသာ အက်င့္၊ လ်င္ျမန္ေသာအသိÓဏ္ရွိေသာç ပထ၀ီကသိုဏ္းလွ်င္ အာ႐ံုရွိေသာ ပÍၥမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (ပÍၥမစ်ာန္ကုိ ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသုိလ္မည္ကုန္၏။
အက်င့္ေလးပါး {စတေႆာပဋိပဒါ} ၿပီးၿပီ။
------
အာ႐ံုေလးပါး {စတၳာရိ အာရမၼဏာနိ}
ပရိတၱပရိတၱာရမၼဏစ်ာန္
၁၈၁။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသုိလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကုိ ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကုိ ပြါး၏)၊ ကာမတို႔မွ ကင္းဆိတ္၍သာလွ်င္။ပ။ (မေလ့လာရေသး၍ အထက္စ်ာန္ကုိ ရႏုိင္ရန္) အစြမ္းသတၱိနည္းပါးေသာç (စေကာç ခြက္ငယ္မွ်) က်ဥ္းေသာ အာ႐ံုရွိေသာç ပထ၀ီကသိုဏ္းလွ်င္အာ႐ံုရွိေသာ ပဌမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (ပဌစ်ာန္ကုိ ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသုိလ္မည္ကုန္၏။
ပရိတၱအပၸမာဏာရမၼဏစ်ာန္
၁၈၂။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသုိလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကုိ ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကုိ ပြါး၏)၊ ကာမတို႔မွ ကင္းဆိတ္၍သာလွ်င္။ပ။ (မေလ့လာရေသး၍ အထက္ စ်ာန္ကုိ ရႏုိင္ရန္) အစြမ္းသတၱိနည္းပါးေသာç မႏိႈင္းယွဥ္အပ္ေသာ (အတိုင္းမသိ က်ယ္ေသာ) အာ႐ံုရွိေသာပထ၀ီကသိုဏ္းလွ်င္ အာ႐ံုရွိေသာ ပဌမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (ပဌစ်ာန္ကုိ ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသုိလ္မည္ကုန္၏။
အပၸမာဏပရိတၱာရမၼဏစ်ာန္
၁၈၃။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသုိလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကုိ ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကုိပြါး၏)၊ ကာမတို႔မွ ကင္းဆိတ္၍သာလွ်င္။ပ။ မႏိႈင္းယွဥ္အပ္ေသာ (ေလ့လာ ၿပီး၍ အထက္စ်ာန္ကိုရႏိုင္ရန္ အစြမ္းသတၱိႀကီးမားေသာ)။ (စေကာç ခြက္ငယ္မွ်) က်ဥ္းေသာ အာ႐ံုရွိေသာ၊ ပထ၀ီကသိုဏ္းလွ်င္ အာ႐ံုရွိေသာ ပဌမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (ပဌစ်ာန္ကုိ ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသုိလ္မည္ကုန္၏။
အပၸမာဏအပၸမာဏာရမၼဏစ်ာန္
၁၈၄။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသုိလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကုိ ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကုိ ပြါး၏)၊ ကာမတို႔မွ ကင္းဆိတ္၍သာလွ်င္။ပ။ မႏိႈင္းယွဥ္အပ္ေသာ (ေလ့လာၿပီး၍အထက္စ်ာန္ကို ရႏိုင္ရန္ အစြမ္းသတၱိ ႀကီးမားေသာ) ç မႏိႈင္းယွဥ္အပ္ေသာ (အတုိင္းမသိ က်ယ္ေသာ) အာ႐ံုရွိေသာç ပထ၀ီကသိုဏ္းလွ်င္ အာ႐ံုရွိေသာ ပဌမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (ပဌစ်ာန္ကုိ ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ကုသုိလ္မည္ကုန္၏။
ဒုတိယစ်ာန္စသည္မ်ား
၁၈၅။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကုိ ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ ၾကံစည္မႈ {၀ိတက္} ၊ သံုးသပ္မႈ {၀ိစာရ}တို႔၏ ခ်ဳပ္ၿငိမ္း လြန္ေျမာက္ျခင္းေၾကာင့္။ပ။ ဒုတိယစ်ာန္သို႔။ပ။ တတိယစ်ာန္သို႔။ပ။ စတုတၳစ်ာန္သို႔။ပ။ ပဌမစ်ာန္သို႔။ပ။ (မေလ့လာရေသး၍ အထက္စ်ာန္ကို ရႏုိင္ရန္) အစြမ္းသတၱိနည္းပါးေသာç (စေကာç ခြက္ငယ္မွ်) က်ဥ္းေသာç အာ႐ံုရွိေသာç ပထ၀ီကသုိဏ္းလွ်င္အာ႐ံုရွိေသာ။ပ။ (မေလ့လာရေသး၍ အထက္စ်ာန္ကို ရႏုိင္ရန္) အစြမ္းသတၱိ နည္းပါးေသာçမႏႈိင္းယွဥ္အပ္ေသာ (အတုိင္းမသိက်ယ္ေသာ) အာ႐ံုရွိေသာç ပထ၀ီကသုိဏ္းလွ်င္ အာ႐ံုရွိေသာ။ပ။ မႏႈိင္းယွဥ္အပ္ေသာ (ေလ့လာၿပီး၍ အထက္စ်ာန္ကို ရႏုိင္ရန္ အစြမ္းသတၱိႀကီးမားေသာ) ç (စေကာçခြက္ငယ္မွ်) က်ဥ္းေသာ အာ႐ံုရွိေသာç ပထ၀ီကသုိဏ္းလွ်င္ အာ႐ံုရွိေသာ။ပ။ မႏိႈင္းယွဥ္အပ္ေသာ (ေလ့လာၿပီး၍ အထက္စ်ာန္ကို ရႏိုင္ရန္ အစြမ္း သတၱိႀကီးမားေသာ) ç မႏိႈင္းယွဥ္အပ္ေသာ (အတုိင္းမသိက်ယ္ေသာ) အာ႐ံုရွိေသာç ပထ၀ီကသုိဏ္းလွ်င္ အာ႐ံုရွိေသာ ပÍၥမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (ပÍၥမစ်ာန္ကုိရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသုိလ္မည္ကုန္၏။
အာ႐ံုေလးပါး {စတၱာရိ အာရမၼဏာနိ} ၿပီးၿပီ။
------
အာ႐ံုအက်င့္ ေရာေႏွာေျမႇာက္ပြါး၍ စ်ာန္တစ္ဆယ့္ေျခာက္ပါး ျဖစ္ပံုကုိ ျပေသာ {အာရမၼဏပဋိပဒါမိႆကေသာဠသကၡတၱဳက}နည္း
(ပဌမစ်ာန္)
(၁) ဒုကၡပဋိပဒါဒႏၶာဘိည ပရိတၱပရိတၱာရမၼဏစ်ာန္
၁၈၆။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသုိလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္ အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကုိ ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကုိ ပြါး၏)၊ ကာမတို႔မွ ကင္းဆိတ္၍သာလွ်င္။ပ။ ဆင္းရဲၿငဳိျငင္ေသာအက်င့္၊ ႏုန္႔ေႏွးေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာ (မေလ့လာရေသး၍ အထက္ စ်ာန္ကို ရႏိုင္ရန္) အစြမ္းသတၱိနည္းပါးေသာç (စေကာç ခြက္ငယ္မွ်) က်ဥ္းေသာ အာ႐ံုရွိေသာç ပထ၀ီ ကသိုဏ္းလွ်င္အာ႐ံုရွိေသာ ပဌမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (ပဌစ်ာန္ကုိ ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသုိလ္မည္ကုန္၏။
(၂) ဒုကၡပဋိပဒါဒႏၶာဘိည ပရိတၱအပၸမာဏာရမၼဏစ်ာန္
၁၈၇။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသုိလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကုိ ပြါး၏။ (႐ူပဘံုသို႔ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကုိ ပြါး၏)၊ ကာမတို႔မွ ကင္းဆိတ္၍သာလွ်င္။ပ။ ဆင္းရဲၿငဳိျငင္ေသာအက်င့္၊ ႏုန္႔ေႏွးေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာ (မေလ့လာရေသး၍ အထက္စ်ာန္ကုိရႏုိင္ရန္) အစြမ္းသတၱိနည္းပါးေသာç မႏိႈင္းယွဥ္အပ္ေသာ (အတိုင္းမသိ က်ယ္ေသာ) အာ႐ံုရွိေသာçပထ၀ီကသိုဏ္းလွ်င္ အာ႐ံုရွိေသာ ပဌမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (ပဌစ်ာန္ကုိ ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသုိလ္မည္ကုန္၏။
(၃) ဒုကၡပဋိပဒါဒႏၶာဘိည အပၸမာဏပရိတၱာရမၼဏစ်ာန္

၁၈၈။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသုိလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကုိ ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကုိ ပြါး၏)၊ ကာမတို႔မွ ကင္းဆိတ္၍သာလွ်င္။ပ။ ဆင္းရဲၿငဳိျငင္ေသာအက်င့္၊ ႏုန္႔ေႏွးေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာç မႏႈိင္းယွဥ္အပ္ေသာ (ေလ့လာၿပီး၍ အထက္စ်ာန္ကို ရႏိုင္ရန္အစြမ္းသတၱိ ႀကီးမားေသာ) ç (စေကာç ခြက္ငယ္မွ်) က်ဥ္းေသာ အာ႐ံုရွိေသာç ပထ၀ီကသိုဏ္းလွ်င္အာ႐ံုရွိေသာ ပဌမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (ပဌစ်ာန္ကုိ ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသုိလ္မည္ကုန္၏။
(၄) ဒုကၡပဋိပဒါဒႏၶာဘိည အပၸမာဏအပၸမာဏာရမၼဏစ်ာန္
၁၈၉။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသုိလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကုိ ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကုိ ပြါး၏)၊ ကာမတို႔မွ ကင္းဆိတ္၍သာလွ်င္။ပ။ ဆင္းရဲၿငဳိျငင္ေသာအက်င့္၊ ႏုန္႔ေႏွးေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာç မႏႈိင္းယွဥ္အပ္ေသာ (ေလ့လာၿပီး၍ အထက္စ်ာန္ကို ရႏိုင္ရန္အစြမ္းသတၱိ ႀကီးမားေသာ) ç မႏႈိင္းယွဥ္ အပ္ေသာ (အတုိင္းမသိ က်ယ္ေသာ) အာ႐ံုရွိေသာçပထ၀ီကသိုဏ္းလွ်င္ အာ႐ံုရွိေသာ ပဌမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (ပဌမစ်ာန္ကုိ ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ကုသုိလ္မည္ကုန္၏။
(၅) ဒုကၡပဋိပဒါခိပၸါဘိည ပရိတၱပရိတၱာရမၼဏစ်ာန္
၁၉၀။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါအေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ ကာမတို႔မွ ကင္းဆိတ္၍သာလွ်င္။ပ။ ဆင္းရဲၿငိဳျငင္ေသာအက်င့္၊ လ်င္ျမန္ေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာç (မေလ့လာရေသးေသာ အထက္ စ်ာန္ကို ရႏိုင္ရန္) အစြမ္းသတၱိနည္းပါးေသာç (စေကာç ခြက္ငယ္မွ်) က်ဥ္းေသာ အာ႐ံုရွိေသာç ပထ၀ီ ကသိုဏ္းလွ်င္အာ႐ံုရွိေသာ ပဌမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (ပဌမစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
(၆) ဒုကၡပဋိပဒါခိပၸါဘိည ပရိတၱအပၸမာဏာရမၼဏစ်ာန္
၁၉၁။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ ကာမတို႔မွ ကင္းဆိတ္၍သာလွ်င္။ပ။ ဆင္းရဲၿငိဳျငင္ေသာအက်င့္၊ လ်င္ျမန္ေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာç (မေလ့လာ ရေသးေသာ အထက္စ်ာန္ကို ရႏိုင္ရန္) အစြမ္းသတၱိနည္းပါးေသာç မႏွိုင္းယွဥ္အပ္ေသာ (အတိုင္းမသိ က်ယ္ေသာ) အာ႐ံုရွိေသာçပထ၀ီကသိုဏ္းလွ်င္ အာ႐ံုရွိေသာ ပဌမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (ပဌမစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤ တရားတို႔သည္ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
(၇) ဒုကၡပဋိပဒါခိပၸါဘိည အပၸမာဏပရိတၱာရမၼဏစ်ာန္
၁၉၂။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ ကာမတို႔မွ ကင္းဆိတ္၍သာလွ်င္။ပ။ ဆင္းရဲၿငိဳျငင္ေသာအက်င့္၊ လ်င္ျမန္ေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာç မႏွိုင္းယွဥ္အပ္ေသာ (ေလ့လာၿပီး၍ အထက္စ်ာန္ကိုရႏိုင္ရန္) အစြမ္းသတၱိ ႀကီးမားေသာç (စေကာç ခြက္ငယ္မွ်) က်ဥ္းေသာ အာ႐ံုရွိေသာçပထ၀ီကသိုဏ္းလွ်င္ အာ႐ံုရွိေသာ ပဌမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (ပဌမစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤ တရားတို႔သည္ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
(၈) ဒုကၡပဋိပဒါခိပၸါဘိည အပၸမာဏအပၸမာဏရမၼဏစ်ာန္
၁၉၃။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကိုပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ ကာမတို႔မွ ကင္းဆိတ္၍သာလွ်င္။ပ။ ဆင္းရဲၿငိဳျငင္ေသာအက်င့္၊ လ်င္ျမန္ေသာ အသိÓဏ္ ရွိေသာç မႏွိုင္းယွဥ္အပ္ေသာ (ေလ့လာၿပီး၍ အထက္စ်ာန္ကိုရႏိုင္ရန္) အစြမ္းသတၱိႀကီးမားေသာç (အတိုင္းမသိ က်ယ္ေသာ) အာ႐ံုရွိေသာç ပထ၀ီကသိုဏ္းလွ်င္အာ႐ံုရွိေသာ ပဌမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (ပဌမစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
(၉) သုခပဋိပဒါဒႏၶာဘိည ပရိတၱပရိတၱာရမၼဏစ်ာန္
၁၉၄။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ ကာမတို႔မွ ကင္းဆိတ္၍သာလွ်င္။ပ။ ခ်မ္းသာေသာ အက်င့္၊ ႏုန္႔ေႏွးေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာç (မေလ့လာရေသးေသာ အထက္စ်ာန္ကို ရႏိုင္ရန္) အစြမ္းသတၱိနည္းပါးေသာç (စေကာç ခြက္ငယ္မွ်) က်ဥ္းေသာ အာ႐ံုရွိေသာç ပထ၀ီကသိုဏ္းလွ်င္အာ႐ံုရွိေသာ ပဌမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (ပဌမစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရား တို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
(၁၀) သုခပဋိပဒါဒႏၶာဘိည ပရိတၱအပၸမာဏာရမၼဏစ်ာန္
၁၉၅။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ ကာမတို႔မွ ကင္းဆိတ္၍သာလွ်င္။ပ။ ခ်မ္းသာေသာ အက်င့္၊ ႏုန္႔ေႏွးေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာç (မေလ့လာရေသးေသာ အထက္စ်ာန္ကို ရႏိုင္ရန္) အစြမ္းသတၱိနည္းပါးေသာç မႏွိုင္းယွဥ္အပ္ေသာ (အတိုင္းမသိ က်ယ္ေသာ) အာ႐ံုရွိေသာçပထ၀ီကသိုဏ္းလွ်င္ အာ႐ံုရွိေသာ ပဌမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (ပဌမစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
(၁၁) သုခပဋိပဒါဒႏၶာဘိည အပၸမာဏာပရိတၱာရမၼဏစ်ာန္
၁၉၆။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ ကာမတို႔မွ ကင္းဆိတ္ ၍သာလွ်င္။ပ။ ခ်မ္းသာေသာအက်င့္၊ ႏုန္႔ေႏွးေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာç မႏွိုင္းယွဥ္အပ္ေသာ (ေလ့လာၿပီး၍ အထက္စ်ာန္ကို ရႏိုင္ရန္) အစြမ္းသတၱိႀကီးမားေသာç (စေကာç ခြက္ငယ္မွ်) က်ဥ္းေသာ အာ႐ံုရွိေသာç ပထ၀ီကသိုဏ္းလွ်င္အာ႐ံုရွိေသာ ပဌမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (ပဌမစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
(၁၂) သုခပဋိပဒါဒႏၶာဘိည အပၸမာဏအပၸမာဏာရမၼဏစ်ာန္
၁၉၇။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ ကာမတို႔မွ ကင္းဆိတ္၍သာလွ်င္။ပ။ ခ်မ္းသာေသာ အက်င့္၊ ႏုန္႔ေႏွးေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာç မႏွိုင္း ယွဥ္အပ္ေသာ (ေလ့လာၿပီး၍ အထက္ စ်ာန္ကို ရႏိုင္ရန္) အစြမ္းသတၱိႀကီးမားေသာç မႏွိုင္းယွဥ္အပ္ေသာ (အတိုင္းမသိ က်ယ္ေသာ) အာ႐ံုရွိေသာç ပထ၀ီကသိုဏ္းလွ်င္ အာ႐ံုရွိေသာ ပဌမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (ပဌမစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
(၁၃) သုခပဋိပဒါခိပၸါဘိည ပရိတၱပရိတၱရမၼဏစ်ာန္
၁၉၈။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ ကာမတို႔မွ ကင္းဆိတ္၍သာလွ်င္။ပ။ ခ်မ္းသာေသာ အက်င့္၊ လ်င္ျမန္ေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာç မႏွိုင္းယွဥ္အပ္ေသာ (မေလ့လာရေသး၍ အထက္စ်ာန္ကို ရႏိုင္ရန္) အစြမ္းသတၱိနည္းပါးေသာç (စေကာç ခြက္ငယ္မွ်) က်ဥ္း ေသာ အာ႐ံုရွိေသာç ပထ၀ီကသိုဏ္းလွ်င္အာ႐ံုရွိေသာ ပဌမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (ပဌမစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရား တို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
(၁၄) သုခပဋိပဒါခိပၸါဘိည ပရိတၱအပၸမာဏာရမၼဏစ်ာန္
၁၉၉။ အဘယ္တရားတို႔သည္ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔့ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ ကာမတို႔မွ ကင္းဆိတ္၍သာလွ်င္။ပ။ ခ်မ္းသာေသာ အက်င့္၊ လ်င္ျမန္ေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာç မႏွိုင္းယွဥ္အပ္ေသာ (မေလ့လာရေသး၍ အထက္စ်ာန္ကို ရႏိုင္ရန္) အစြမ္းသတၱိနည္းပါေသာç မႏွိုင္းယွဥ္အပ္ေသာ (အတိုင္း မသိ က်ယ္ေသာ) အာ႐ံုရွိေသာçပထ၀ီကသိုဏ္းလွ်င္ အာ႐ံုရွိေသာ ပဌမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (ပဌမ စ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
(၁၅) သုခပဋိပဒါခိပၸါဘိည အပၸမာဏပရိတၱာရမၼဏစ်ာန္
၂၀၀။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ ကာမတို႔မွ ကင္းဆိတ္၍သာလွ်င္။ပ။ ခ်မ္းသာေသာ အက်င့္၊ လ်င္ျမန္ေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာç မႏွိုင္းယွဥ္အပ္ေသာç (ေလ့လာၿပီး၍ အထက္စ်ာန္ကို ရႏိုင္ရန္) အစြမ္းသတၱိႀကီးမားေသာç (စေကာç ခြက္ငယ္မွ်) က်ဥ္းေသာ အာ႐ံုရွိေသာç ပထ၀ီကသိုဏ္းလွ်င္အာ႐ံုရွိေသာ ပဌမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (ပဌမစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
(၁၆) သုခပဋိပဒါခိပၸါဘိည အပၸမာဏအပၸမာဏာရမၼဏစ်ာန္
၂၀၁။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ ကာမတို႔မွ ကင္းဆိတ္၍သာလွ်င္။ပ။ ခ်မ္းသာေသာ အက်င့္၊ လ်င္ျမန္ေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာç မႏွိုင္းယွဥ္အပ္ေသာ (ေလ့လာၿပီး၍ အထက္စ်ာန္ကို ရႏိုင္ရန္) အစြမ္းသတၱိႀကီးမားေသာç မႏွိုင္းယွဥ္ အပ္ေသာ (အတိုင္းမသိ က်ယ္ေသာ) အာ႐ံုရွိေသာçပထ၀ီကသိုဏ္းလွ်င္ အာ႐ံုရွိေသာ ပဌမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (ပဌမစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
ဒုတိယစ်ာန္စသည္မ်ား
ဒုကၡပဋိပဒါဒႏၶာဘိည ပရိတၱပရိတၱာရမၼဏစ်ာန္စသည္မ်ား
၂၀၂။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ ၾကံစည္မႈ {၀ိတက္} ç သံုးသပ္မႈ {၀ိစာရ}တို႔၏ခ်ဳပ္ၿငိမ္းလြန္ေျမာက္ျခင္းေၾကာင့္။ပ။ ဒုတိယစ်ာန္သို႔။ပ။ တတိယစ်ာန္သို႔။ပ။ စတုတၳစ်ာန္သို႔။ပ။ ပဌမစ်ာန္သို႔။ပ။
(၁) ဆင္းရဲၿငိဳျငင္ေသာ အက်င့္၊ ႏုန္႔ေႏွးေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာç (မေလ့လာရေသးေသာအထက္စ်ာန္ကို ရႏိုင္ရန္) အစြမ္းသတၱိနည္းပါးေသာ (စေကာç ခြက္ငယ္မွ်) က်ဥ္းေသာအာ႐ံုရွိေသာç ပထ၀ီ ကသိုဏ္းလွ်င္ အာ႐ံုရွိေသာ။ပ။
(၂) ဆင္းရဲၿငိဳျငင္ေသာ အက်င့္၊ ႏုန္႔ေႏွးေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာç (မေလ့လာရေသးေသာအထက္စ်ာန္ကို ရႏိုင္ရန္) အစြမ္းသတၱိနည္းပါးေသာç မႏွိုင္းယွဥ္အပ္ေသာ (အတိုင္းမသိ က်ယ္ေသာ) အာ႐ံုရွိေသာç ပထ၀ီကသိုဏ္းလွ်င္ အာ႐ံုရွိေသာ။ပ။
(၃) ဆင္းရဲၿငိဳျငင္ေသာ အက်င့္၊ ႏုန္႔ေႏွးေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာç မႏွိုင္းယွဥ္အပ္ေသာ (ေလ့လာ ၿပီး၍အထက္စ်ာန္ကို ရႏိုင္ရန္ အစြမ္းသတၱိႀကီးမားေသာ) (စေကာç ခြက္ငယ္မွ်) က်ဥ္းေသာ အာ႐ံုရွိေသာçပထ၀ီကသိုဏ္းလွ်င္ အာ႐ံုရွိေသာ။ပ။

(၄) ဆင္းရဲၿငိဳျငင္ေသာ အက်င့္၊ ႏုန္႔ေႏွးေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာç မႏွိုင္းယွဥ္အပ္ေသာ (ေလ့လာ ၿပီး၍အထက္စ်ာန္ကို ရႏိုင္ရန္ အစြမ္းသတၱိႀကီးမားေသာ)၊ မႏွိုင္းယွဥ္အပ္ေသာ (အတိုင္းမသိ က်ယ္ေသာ)
အာ႐ံုရွိေသာ ပထ၀ီကသိုဏ္းလွ်င္ အာ႐ံုရွိေသာ။ပ။
(၅) ဆင္းရဲၿငိဳျငင္ေသာ အက်င့္၊ လ်င္ျမန္ေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာç (မေလ့လာရေသး၍ အထက္ စ်ာန္ကိုရႏိုင္ရန္) အစြမ္းသတၱိနည္းပါးေသာç (စေကာç ခြက္ငယ္မွ်) က်ဥ္းေသာ အာ႐ံုရွိေသာ ပထ၀ီကသိုဏ္းလွ်င္အာ႐ံုရွိေသာ။ပ။
(၆) ဆင္းရဲၿငိဳျငင္ေသာ အက်င့္၊ လ်င္ျမန္ေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာç (မေလ့လာရေသး၍ အထက္ စ်ာန္ကိုရႏိုင္ရန္) အစြမ္းသတၱိနည္းပါးေသာç မႏွိုင္းယွဥ္အပ္ေသာç (အတိုင္းမသိ က်ယ္ ေသာ) အာ႐ံုရွိေသာပထ၀ီကသိုဏ္းလွ်င္ အာ႐ံုရွိေသာ။ပ။
(၇) ဆင္းရဲၿငိဳျငင္ေသာ အက်င့္၊ လ်င္ျမန္ေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာç မႏွိုင္းယွဥ္အပ္ေသာ (ေလ့လာ ၿပီး၍အထက္စ်ာန္ကို ရႏိုင္ရန္ အစြမ္းသတၱိႀကီးမားေသာ) (စေကာç ခြက္ငယ္မွ်) က်ဥ္းေသာ အာ႐ံုရွိေသာçပထ၀ီကသိုဏ္းလွ်င္ အာ႐ံုရွိေသာ။ပ။
(၈) ဆင္းရဲၿငိဳျငင္ေသာ အက်င့္၊ လ်င္ျမန္ေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာç မႏွိုင္းယွဥ္အပ္ေသာ (ေလ့လာ ၿပီး၍အထက္စ်ာန္ကို ရႏိုင္ရန္ အစြမ္းသတၱိႀကီးမားေသာ)၊ မႏွိုင္းယွဥ္အပ္ေသာ (အတိုင္း မသိ က်ယ္ေသာ) အာ႐ံုရွိေသာç ပထ၀ီကသိုဏ္းလွ်င္ အာ႐ံုရွိေသာ။ပ။
(၉) ခ်မ္းသာေသာ အက်င့္၊ ႏုန္႔ေႏွးေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာç (မေလ့လာရေသး၍ အထက္စ်ာန္ ကိုရႏိုင္ရန္) အစြမ္းသတၱိနည္းပါးေသာç (စေကာç ခြက္ငယ္မွ်) က်ဥ္းေသာ အာ႐ံုရွိေသာ ပထ၀ီကသိုဏ္းလွ်င္အာ႐ံုရွိေသာ။ပ။
(၁၀) ခ်မ္းသာေသာ အက်င့္၊ ႏုန္႔ေႏွးေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာç (မေလ့လာရေသး၍ အထက္စ်ာန္ ကိုရႏိုင္ရန္) အစြမ္းသတၱိနည္းပါးေသာç မႏွိုင္းယွဥ္အပ္ေသာ (အတိုင္းမသိ က်ယ္ေသာ) အာ႐ံုရွိေသာçပထ၀ီကသိုဏ္းလွ်င္ အာ႐ံုရွိေသာ။ပ။
(၁၁) ခ်မ္းသာေသာ အက်င့္၊ ႏုန္႔ေႏွးေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာç မႏွိုင္းယွဥ္အပ္ေသာç (ေလ့လာ ၿပီး၍အထက္စ်ာန္ကို ရႏိုင္ရန္ အစြမ္းသတၱိႀကီးမားေသာ) (စေကာç ခြက္ငယ္မွ်) က်ဥ္းေသာ အာ႐ံုရွိေသာçပထ၀ီကသိုဏ္းလွ်င္ အာ႐ံုရွိေသာ။ပ။
(၁၂) ခ်မ္းသာေသာ အက်င့္၊ ႏုန္႔ေႏွးေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာç မႏွိုင္းယွဥ္အပ္ေသာ (ေလ့လာၿပီး၍အထက္စ်ာန္ကို ရႏိုင္ရန္ အစြမ္းသတၱိႀကီးမားေသာ)၊ မႏွိုင္းယွဥ္အပ္ေသာç (အတိုင္းမသိ က်ယ္ ေသာ) အာ႐ံုရွိေသာç ပထ၀ီကသိုဏ္းလွ်င္ အာ႐ံုရွိေသာ။ပ။
(၁၃) ခ်မ္းသာေသာ အက်င့္ လ်င္ျမန္ေသာç အသိÓဏ္ရွိေသာç (မေလ့လာရေသး၍ အထက္စ်ာန္ ကိုရႏိုင္ရန္) အစြမ္းသတၱိနည္းပါးေသာç (စေကာç ခြက္ငယ္မွ်) က်ဥ္းေသာ အာ႐ံုရွိ ေသာçပထ၀ီကသိုဏ္းလွ်င္ အာ႐ံုရွိေသာ။ပ။
(၁၄) ခ်မ္းသာေသာ အက်င့္၊ လ်င္ျမန္ေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာç (မေလ့လာရေသး၍ အထက္စ်ာန္ ကိုရႏိုင္ရန္) အစြမ္းသတၱိနည္းပါးေသာç မႏွိုင္းယွဥ္အပ္ေသာ (အတိုင္းမသိ က်ယ္ေသာ) အာ႐ံုရွိေသာçပထ၀ီကသိုဏ္းလွ်င္ အာ႐ံုရွိေသာ။ပ။
(၁၅) ခ်မ္းသာေသာ အက်င့္၊ လ်င္ျမန္ေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာç မႏွိုင္းယွဥ္အပ္ေသာ (ေလ့လာၿပီး၍အထက္စ်ာန္ကို ရႏိုင္ရန္ အစြမ္းသတၱိႀကီးမားေသာç) (စေကာç ခြက္ငယ္မွ်) က်ဥ္းေသာ အာ႐ံုရွိေသာçပထ၀ီကသိုဏ္းလွ်င္ အာ႐ံုရွိေသာ။ပ။
(၁၆) ခ်မ္းသာေသာ အက်င့္၊ လ်င္ျမန္ေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာç မႏွိုင္းယွဥ္အပ္ေသာ (ေလ့လာၿပီး၍အထက္စ်ာန္ကို ရႏိုင္ရန္ အစြမ္းသတၱိႀကီးမားေသာç) မႏွိုင္းယွဥ္အပ္ေသာç (အတိုင္း မသိ က်ယ္ေသာ) အာ႐ံုရွိေသာç ပထ၀ီကသိုဏ္းလွ်င္ အာ႐ံုရွိေသာ ပÍၥမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ç (ပÍၥမ စ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤ့တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
ေသာဠသကၡတၱဳကနည္း ၿပီးၿပီ။
------
ကသိုဏ္းရွစ္ပါးလွ်င္ အာ႐ံုရွိေသာ စ်ာန္တစ္ဆယ့္ေျခာက္ပါးျဖစ္ပံု ျပေသာ {အ႒ကသိဏ ေသာဠသကၡတၱဳက}နည္း
ေရကသိုဏ္၀န္းစသည္လွ်င္ အာ႐ံုရွိေသာစ်ာန္မ်ား
၂၀၃။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကိုပြါး၏)၊ ကာမတို႔မွ ကင္းဆိတ္၍သာလွ်င္။ပ။ ေရ {အာေပါ} ကသိုဏ္း၀န္းလွ်င္ အာ႐ံုရွိေသာ။ပ။ မီး {ေတေဇာ} ကသိုဏ္း၀န္းလွ်င္ အာ႐ံုရွိေသာ။ပ။ ေလ {၀ါေယာ} ကသိုဏ္း၀န္းလွ်င္ အာ႐ံုရွိေသာ။ပ။ ညဳိေသာ {နီလ} ကသိုဏ္း၀န္းလွ်င္ အာ႐ံုရွိေသာ။ပ။ ၀ါေသာ {ပီတ} ကသိုဏ္း၀န္းလွ်င္ အာ႐ံုရွိေသာ။ပ။ နီေသာ {ေလာဟိတ} ကသိုဏ္း၀န္းလွ်င္ အာ႐ံုရွိေသာ။ပ။ ျဖဴေသာ {ၾသဒါတ} ကသိုဏ္း၀န္းလွ်င္ အာ႐ံုရွိေသာ ပဌမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ç (ပဌမ စ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
ကသိုဏ္း ရွစ္ပါးလွ်င္ အာ႐ံုရွိေသာ စ်ာန္တစ္ဆယ့္ေျခာက္ပါးျဖစ္ပံုျပေသာ
{အ႒ကသိဏ ေသာဠသကၡတၱဳက} နည္း ၿပီးၿပီ။
------

အာ႐ံုကို လႊမ္းမိုးႏိုင္နင္းစြာ ႐ႈမွတ္၍ ရေသာ {အဘိဘာယတန} စ်ာန္မ်ား
သုဒၶိကနည္း
ပဌမစ်ာန္
၂၀၄။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္ အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ မိမိသႏၲာန္၌ (ဆံပင္အစရွိသည္တို႔၏) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို မ႐ႈမွတ္မူ၍ အပသႏၲာန္၌ (အညဳိစေသာ) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို ႐ႈ၏။ (စေကာç ခြက္ငယ္မွ်) က်ဥ္းေသာ ထိုအဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို လႊမ္းမိုး၍ (ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္) သိအံ့ ျမင္အံ့ဟု (ႏွလံုးသြင္းကာ) ကာမတို႔မွ ကင္းဆိတ္၍သာလွ်င္။ပ။ ပဌမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ç (ပဌမစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
ဒုတိယစ်ာန္စသည္မ်ား
၂၀၅။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ မိမိသႏၲာန္၌ (ဆံပင္အစရွိသည္တို႔၏) အဆင္းကသိုဏ္း ၀န္းတို႔ကို မ႐ႈမွတ္မူ၍ အပသႏၲာန္၌ (အညဳိစေသာ) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို ႐ႈ၏။ (စေကာç ခြက္ငယ္မွ်) က်ဥ္းေသာ ထိုအဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို လႊမ္းမိုး၍ (ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္) သိအံ့ ျမင္အံ့ဟု (ႏွလံုးသြင္းကာ) ၾကံစည္မႈ {၀ိတက္} ç သံုးသပ္မႈ {၀ိစာရ}တို႔၏ ခ်ဳပ္ၿငိမ္းလြန္ေျမာက္ျခင္းေၾကာင့္။ပ။ ဒုတိယစ်ာန္သို႔။ပ။ တတိယစ်ာန္သို႔။ပ။ စတုတၳစ်ာန္သို႔။ပ။ ပဌမစ်ာန္သို႔။ပ။ ပÍၥမစ်ာန္သို႔ေရာက္၍ (ပÍၥမစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
သုဒၶိကနည္း ၿပီးၿပီ။
------
အက်င့္ေလးမ်ဳိး{စတေႆာ ပဋိပဒါ}ဒုကၡပဋိပဒါဒႏၶာဘိညစ်ာန္
၂၀၆။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ ေရာက္ေၾကာင္း ျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကိုပြါး၏)၊ မိမိသႏၲာန္၌ (ဆံပင္အစရွိသည္တို႔၏) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္း တို႔ကို မ႐ႈမွတ္မူ၍ အပသႏၲာန္၌ (အညဳိစေသာ) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို ႐ႈ၏။ (စေကာç ခြက္ငယ္မွ်) က်ဥ္းေသာ ထိုအဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို လႊမ္းမိုး၍ (ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္) သိအံ့ ျမင္အံ့ဟု (ႏွလံုးသြင္းကာ) ကာမတို႔မွကင္းဆိတ္၍သာလွ်င္။ပ။ ဆင္းရဲၿငိဳျငင္ေသာ အက်င့္၊ ႏုန္႔ေႏွးေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာ ပဌမစ်ာန္သို႔ေရာက္၍ (ပဌမစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
ဒုကၡပဋိပဒါခိပၸါဘိညစ်ာန္
၂၀၇။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကိုပြါး၏)၊ မိမိသႏၲာန္၌ (ဆံပင္ အစရွိသည္တို႔၏) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္း တို႔ကို မ႐ႈမွတ္မူ၍ အပသႏၲာန္၌ (အညဳိစေသာ) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္း တို႔ကို ႐ႈ၏။ (စေကာç ခြက္ငယ္မွ်) က်ဥ္းေသာထိုအဆင္းကသိုဏ္း၀န္း တို႔ကို လႊမ္းမိုး၍ (ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္) သိအံ့ ျမင္အံ့ဟု (ႏွလံုးသြင္းကာ) ကာမတို႔မွကင္းဆိတ္၍သာလွ်င္။ပ။ ဆင္းရဲၿငိဳျငင္ေသာ အက်င့္၊ လ်င္ျမန္ေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာ ပဌမစ်ာန္သို႔ေရာက္၍ (ပဌမစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
သုခပဋိပဒါဒႏၶာဘိညစ်ာန္
၂၀၈။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ မိမိသႏၲာန္၌ (ဆံပင္အစရွိသည္တို႔၏) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္း တို႔ကို မ႐ႈမွတ္မူ၍ အပသႏၲာန္၌ (အညဳိစေသာ) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို ႐ႈ၏။ (စေကာç ခြက္ငယ္မွ်) က်ဥ္းေသာထိုအဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို လႊမ္းမိုး၍ (ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္) သိအံ့ç ျမင္အံ့ဟု (ႏွလံုးသြင္းကာ) ကာမတို႔မွကင္းဆိတ္၍သာလွ်င္။ပ။ ခ်မ္းသာေသာ အက်င့္၊ ႏုန္႔ေႏွးေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာ ပဌမစ်ာန္သို႔ေရာက္၍ (ပဌမစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
သုခပဋိပဒါခိပၸါဘိညစ်ာန္
၂၀၉။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကိုပြါး၏)၊ မိမိသႏၲာန္၌ (ဆံပင္အစရွိသည္တို႔၏) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္း တို႔ကို မ႐ႈမွတ္မူ၍ အပသႏၲာန္၌ (အညဳိစေသာ) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို ႐ႈ၏။ (စေကာç ခြက္ငယ္မွ်) က်ဥ္းေသာထိုအဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို လႊမ္းမိုး၍ (ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္) သိအံ့ ျမင္အံ့ဟု (ႏွလံုးသြင္းကာ) ကာမတို႔မွကင္းဆိတ္၍သာလွ်င္။ပ။ ခ်မ္းသာေသာ အက်င့္၊ လ်င္ျမန္ေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာ ပဌမစ်ာန္သို႔ေရာက္၍ (ပဌမစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
ဒုတိယစ်ာန္စသည္မ်ား
၂၁၀။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကိုပြါး၏)၊ မိမိသႏၲာန္၌ (ဆံပင္အစရွိသည္တို႔၏) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို မ႐ႈမွတ္မူ၍ အပသႏၲာန္၌ (အညဳိစေသာ) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို ႐ႈ၏။ (စေကာç ခြက္ငယ္မွ်) က်ဥ္းေသာ ထိုအဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို လႊမ္းမိုး၍ (ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္) သိအံ့ ျမင္အံ့ဟု (ႏွလံုးသြင္းကာ) ၾကံစည္မႈ {၀ိတက္} ၊ သံုးသပ္မႈ {၀ိစာရ}တို႔၏ ခ်ဳပ္ၿငိမ္း လြန္ေျမာက္ ျခင္းေၾကာင့္။ပ။ ဒုတိယစ်ာန္သို႔။ပ။ တတိယ့စ်ာန္သို႔။ပ။ စတုတၳစ်ာန္သို႔။ပ။ ပဌမစ်ာန္သို႔။ပ။ ဆင္းရဲၿငိဳျငင္ေသာ အက်င့္၊ ႏုန္႔ေႏွးေသာအသိÓဏ္ရွိေသာ။ပ။ ဆင္းရဲၿငိဳျငင္ေသာ အက်င့္၊ လ်င္ျမန္ေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာ။ပ။ ခ်မ္းသာေသာအက်င့္၊ ႏုန္႔ေႏွးေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာ။ပ။ ခ်မ္းသာေသာ အက်င့္၊ လ်င္ျမန္ေသာ အသိÓဏ္ရွိ ေသာပÍၥမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (ပÍၥမစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
အက်င့္ေလးမ်ဳိး{စတေႆာ ပဋိပဒါ} ၿပီးၿပီ။

------
အာ႐ံုႏွစ္ပါး {ေဒြ အာရမၼဏာနိ}
ပရိတၱပရိတၱာရမၼဏစ်ာန္
၂၁၁။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကိုပြါး၏)၊ မိမိသႏၲာန္၌ (ဆံပင္အစရွိသည္တို႔၏) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္း တို႔ကို မ႐ႈမွတ္မူ၍ အပသႏၲာန္၌ (အညဳိစေသာ) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို ႐ႈ၏။ (စေကာç ခြက္ငယ္မွ်) က်ဥ္းေသာထိုအဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို လႊမ္းမိုး၍ (ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္) သိအံ့ ျမင္အံ့ဟု (ႏွလံုးသြင္းကာ) ကာမတို႔မွကင္းဆိတ္၍သာလွ်င္။ပ။ (မေလ့လာရေသးေသာ အထက္စ်ာန္ကို ရႏိုင္ရန္) အစြမ္းသတၱိနည္းပါးေသာç (စေကာç ခြက္ငယ္မွ်) က်ဥ္းေသာ အာ႐ံုရွိေသာç ပဌမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ç (ပဌမစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
အပၸမာဏပရိတၱာရမၼဏစ်ာန္
၂၁၂။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ မိမိသႏၲာန္၌ (ဆံပင္အစရွိသည္တို႔၏) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္း တို႔ကို မ႐ႈမွတ္မူ၍ အပသႏၲာန္၌ (အညဳိစေသာ) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို ႐ႈ၏။ (စေကာç ခြက္ငယ္မွ်) က်ဥ္းေသာထိုအဆင္းကသိုဏ္း၀န္း တို႔ကို လႊမ္းမိုး၍ (ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္) သိအံ့ç ျမင္အံ့ဟု (ႏွလံုးသြင္းကာ) ကာမတို႔မွကင္းဆိတ္၍သာလွ်င္။ပ။ မႏွိုင္းယွဥ္အပ္ေသာ (ေလ့လာၿပီး၍ အထက္စ်ာန္ကို ရႏိုင္ရန္) အစြမ္းသတၱိႀကီးမားေသာç (စေကာçခြက္ငယ္မွ်) က်ဥ္းေသာ အာ႐ံုရွိေသာç ပဌမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ç (ပဌမစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
ဒုတိယစ်ာန္စသည္မ်ား
၂၁၃။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ မိမိသႏၲာန္၌ (ဆံပင္အစရွိသည္တို႔၏) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္း တို႔ကို မ႐ႈမွတ္မူ၍ အပသႏၲာန္၌ (အညဳိစေသာ) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို ႐ႈ၏။ (စေကာç ခြက္ငယ္မွ်) က်ဥ္းေသာ ထိုအဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို လႊမ္းမိုး၍ (ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္) သိအံ့ç ျမင္အံ့ဟု (ႏွလံုးသြင္းကာ) ၾကံစည္မႈ {၀ိတက္} ç သံုးသပ္မႈ {၀ိစာရ}တို႔၏ ခ်ဳပ္ၿငိမ္းလြန္ေျမာက္ျခင္းေၾကာင့္။ပ။ ဒုတိယ စ်ာန္သို႔။ပ။ တတိယစ်ာန္သို႔။ပ။ စတုတၳစ်ာန္သို႔။ပ။ ပဌမစ်ာန္သို႔။ပ။ (မေလ့လာရေသးေသာ အထက္စ်ာန္ကို ရႏိုင္ရန္) အစြမ္းသတၱိနည္းပါးေသာç (စေကာç ခြက္ငယ္မွ်) က်ဥ္းေသာ အာ႐ံုရွိေသာ။ပ။ မႏွိုင္းယွဥ္အပ္ေသာ (ေလ့လာၿပီး၍ အထက္စ်ာန္ကို ရႏိုင္ရန္) အစြမ္းသတၱိႀကီးမားေသာç (စေကာçခြက္ငယ္မွ်) က်ဥ္းေသာအာ႐ံုရွိေသာç ပÍၥမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ç (ပÍၥမစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
အာ႐ံုႏွစ္ပါး {ေဒြ အာရမၼဏာနိ} ၿပီးၿပီ။
------
အာ႐ံုအက်င့္ေရာေႏွာေျမႇာက္ပြါး၍ စ်ာန္ရွစ္ပါးျဖစ္ပံုကို ျပေသာ
{အာရမၼဏပဋိပဒါမိႆကအ႒ကၡတၱဳက} နည္း
ပဌမစ်ာန္
(၁) ဒုကၡပဋိပဒါဒႏၶာဘိညပရိတၱပရိတၱာရမၼဏစ်ာန္
၂၁၄။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ မိမိသႏၲာန္၌ (ဆံပင္အစရွိသည္တို႔၏) အဆင္းကသိုဏ္၀န္းတို႔ကို မ႐ႈမွတ္မူ၍ အပသႏၲာန္၌ (အညဳိစေသာ) အဆင္း ကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို ႐ႈ၏။ (စေကာç ခြက္ငယ္မွ်) က်ဥ္းေသာ ထိုအဆင္း ကသိုဏ္း၀န္း တို႔ကို လႊမ္းမိုး၍ (ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္) သိအံ့ျမင္အံ့ဟု (ႏွလံုးသြင္းကာ) ကာမတို႔မွ ကင္းဆိတ္၍ သာလွ်င္။ပ။ ဆင္းရဲၿငိဳျငင္ေသာ အက်င့္၊ ႏုန္႔ေႏွးေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာç (မေလ့လာရေသးေသာ အထက္စ်ာန္ကို ရႏိုင္ရန္) အစြမ္းသတၱိနည္းပါးေသာç (စေကာç ခြက္ငယ္မွ်) က်ဥ္းေသာ အာ႐ံုရွိေသာç ပဌမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ç (ပဌမစ်ာန္ကိုရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
(၂) ဒုကၡပဋိပဒါဒႏၶာဘိည အပၸမာဏပရိတၱာရမၼဏစ်ာန္
၂၁၅။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ မိမိသႏၲာန္၌ (ဆံပင္အစရွိသည္တို႔၏) အဆင္းကသိုဏ္၀န္းတို႔ကို မ႐ႈမွတ္မူ၍ အပသႏၲာန္၌ (အညဳိစေသာ) အဆင္း ကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို ႐ႈ၏။ (စေကာç ခြက္ငယ္မွ်) က်ဥ္းေသာ ထိုအဆင္း ကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို လႊမ္းမိုး၍ (ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္) သိအံ့ျမင္အံ့ဟု (ႏွလံုးသြင္းကာ) ကာမတို႔မွ ကင္းဆိတ္၍ သာလွ်င္။ပ။ ဆင္းရဲၿငိဳျငင္ေသာ အက်င့္၊ ႏုန္႔ေႏွးေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာç မႏႈိင္းယွဥ္အပ္ေသာ (ေလ့လာၿပီး၍ အထက္စ်ာန္ကို ရႏိုင္ရန္) အစြမ္းသတၱိႀကီးမားေသာç (စေကာçခြက္ငယ္မွ်) က်ဥ္းေသာ အာ႐ံုရွိေသာç ပဌမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ç (ပဌမစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
(၃) ဒုကၡပဋိပဒါခိပၸါဘိည ပရိတၱပရိတၱာရမၼဏစ်ာန္
၂၁၆။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ မိမိသႏၲာန္၌ (ဆံပင္အစရွိသည္တို႔၏) အဆင္းကသိုဏ္၀န္းတို႔ကို မ႐ႈမွတ္မူ၍ အပသႏၲာန္၌ (အညဳိစေသာ) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို ႐ႈ၏။ (စေကာç ခြက္ငယ္မွ်) က်ဥ္းေသာ ထိုအဆင္း ကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို လႊမ္းမိုး၍ (ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္) သိအံ့ျမင္အံ့ဟု (ႏွလံုးသြင္းကာ) ကာမတို႔မွ ကင္းဆိတ္၍ သာလွ်င္။ပ။ ဆင္းရဲၿငိဳျငင္ေသာ အက်င့္၊ လ်င္ျမန္ေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာç (မေလ့လာရေသးေသာ အထက္စ်ာန္ကို ရႏိုင္ရန္) အစြမ္းသတၱိနည္းပါးေသာç (စေကာç ခြက္ငယ္မွ်) က်ဥ္းေသာ အာ႐ံုရွိေသာç ပဌမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ç (ပဌမစ်ာန္ကိုရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
(၄) ဒုကၡပဋိပဒါခိပၸါဘိည အပၸမာဏပရိတၱာရမၼဏစ်ာန္
၂၁၇။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ မိမိသႏၲာန္၌ (ဆံပင္အစရွိသည္တို႔၏) အဆင္းကသိုဏ္၀န္းတို႔ကို မ႐ႈမွတ္မူ၍ အပသႏၲာန္၌ (အညဳိစေသာ) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို ႐ႈ၏၊ (စေကာç ခြက္ငယ္မွ်) က်ဥ္းေသာ ထိုအဆင္း ကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို လႊမ္းမိုး၍ (ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္) သိအံ့ျမင္အံ့ဟု (ႏွလံုးသြင္းကာ) ကာမတို႔မွ ကင္းဆိတ္၍ သာလွ်င္။ပ။ ဆင္းရဲၿငိဳျငင္ေသာ အက်င့္၊ လ်င္ျမန္ေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာç မႏႈိင္းယွဥ္အပ္ေသာç (ေလ့လာၿပီး၍ အထက္စ်ာန္ကို ရႏိုင္ ရန္) အစြမ္းသတၱိႀကီးမားေသာç (စေကာç ခြက္ငယ္မွ်) က်ဥ္းေသာ အာ႐ံုရွိေသာç ပဌမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (ပဌမစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
(၅) သုခပဋိပဒါဒႏၶာဘိည ပရိတၱပရိတၱာရမၼဏစ်ာန္
၂၁၈။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ မိမိသႏၲာန္၌ (ဆံပင္အစရွိသည္တို႔၏) အဆင္းကသိုဏ္၀န္းတို႔ကို မ႐ႈမွတ္မူ၍ အပသႏၲာန္၌ (အညဳိစေသာ) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို ႐ႈ၏။ (စေကာç ခြက္ငယ္မွ်) က်ဥ္းေသာ ထိုအဆင္းကသိုဏ္း၀န္း တို႔ကို လႊမ္းမိုး၍ (ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္) သိအံ့ျမင္အံ့ဟု (ႏွလံုးသြင္းကာ) ကာမတို႔မွ ကင္းဆိတ္၍သာလွ်င္။ပ။ ခ်မ္းသာေသာ အက်င့္၊ ႏုန္႔ေႏွးေသာအသိÓဏ္ရွိေသာç (မေလ့လာရေသး၍ အထက္စ်ာန္ကို ရႏိုင္ရန္) အစြမ္းသတၱိ နည္းပါးေသာç (စေကာç ခြက္ငယ္မွ်) က်ဥ္းေသာ အာ႐ံုရွိေသာ ပဌမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (ပဌမစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
(၆) သုခပဋိပဒါဒႏၶာဘိည အပၸမာဏပရိတၱာရမၼဏစ်ာန္
၂၁၉။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ မိမိသႏၲာန္၌ (ဆံပင္အစရွိသည္တို႔၏) အဆင္းကသိုဏ္၀န္းတို႔ကို မ႐ႈမွတ္မူ၍ အပသႏၲာန္၌ (အညဳိစေသာ) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို ႐ႈ၏။ (စေကာçခြက္ငယ္မွ်) က်ဥ္းေသာ ထိုအဆင္း ကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို လႊမ္းမိုး၍ (ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္) သိအံ့ျမင္အံ့ဟု (ႏွလံုးသြင္းကာ) ကာမတို႔မွ ကင္းဆိတ္၍ သာလွ်င္။ပ။ ခ်မ္းသာေသာ အက်င့္၊ ႏုန္႔ေႏွးေသာအသိÓဏ္ရွိေသာç မႏႈိင္းယွဥ္အပ္ေသာç (ေလ့လာၿပီး၍ အထက္စ်ာန္ကို ရႏိုင္ရန္) အစြမ္းသတၱိႀကီးမားေသာç (စေကာç ခြက္ငယ္မွ်) က်ဥ္းေသာ အာ႐ံုရွိေသာ ပဌမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (ပဌမစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
(၇) သုခပဋိပဒါခိပၸါဘိည ပရိတၱပရိတၱာရမၼဏစ်ာန္
၂၂၀။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ မိမိသႏၲာန္၌ (ဆံပင္အစရွိသည္တို႔၏) အဆင္းကသိုဏ္၀န္းတို႔ကို မ႐ႈမွတ္မူ၍ အပသႏၲာန္၌ (အညဳိစေသာ) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို ႐ႈ၏။ (စေကာç ခြက္ငယ္မွ်) က်ဥ္းေသာ ထိုအဆင္း ကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို လႊမ္းမိုး၍ (ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္) သိအံ့ျမင္အံ့ဟု (ႏွလံုးသြင္းကာ) ကာမတို႔မွ ကင္းဆိတ္၍ သာလွ်င္။ပ။ ခ်မ္းသာေသာ အက်င့္၊ လ်င္ျမန္ေသာအသိÓဏ္ရွိေသာç (မေလ့လာ ရေသး၍ အထက္စ်ာန္ကို ရႏိုင္ရန္) အစြမ္းသတၱိ နည္းပါးေသာç (စေကာç ခြက္ငယ္မွ်) က်ဥ္းေသာ အာ႐ံုရွိေသာç ပဌမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (ပဌမစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
(၈) သုခပဋိပဒါခိပၸါဘိည အပၸမာဏပရိတၱာရမၼဏစ်ာန္
၂၂၁။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔့ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ မိမိသႏၲာန္၌ (ဆံပင္အစရွိသည္တို႔၏) အဆင္းကသိုဏ္၀န္းတို႔ကို မ႐ႈမွတ္မူ၍ အပသႏၲာန္၌ (အညဳိစေသာ) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို ႐ႈ၏။ (စေကာç ခြက္ငယ္မွ်) က်ဥ္းေသာ ထိုအဆင္း ကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို လႊမ္းမိုး၍ (ပိုင္ပိုင္ ႏိုင္ႏိုင္) သိအံ့ျမင္အံ့ဟု (ႏွလံုးသြင္းကာ) ကာမတို႔မွ ကင္းဆိတ္၍ သာလွ်င္။ပ။ ခ်မ္းသာေသာ အက်င့္၊ လ်င္ျမန္ေသာအသိÓဏ္ရွိေသာç မႏႈိင္းယွဥ္အပ္ေသာç (ေလ့လာၿပီး၍ အထက္စ်ာန္ကို ရႏိုင္ရန္) အစြမ္းသတၱိႀကီးမားေသာç (စေကာç ခြက္ငယ္မွ်) က်ဥ္းေသာ အာ႐ံုရွိေသာç ပဌမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (ပဌမစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
ဒုတိယစ်ာန္စသည္မ်ား
၂၂၂။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ မိမိသႏၲာန္၌ (ဆံပင္အစရွိသည္တို႔၏) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္း တို႔ကို မ႐ႈမွတ္မူ၍ အပသႏၲာန္၌ (အညဳိစေသာ) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို ႐ႈ၏။ (စေကာç ခြက္ငယ္မွ်) က်ဥ္းေသာ ထိုအဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို လႊမ္းမိုး၍ (ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္) သိအံ့ ျမင္အံ့ဟု (ႏွလံုးသြင္းကာ) ၾကံစည္မႈ {၀ိတက္} ၊ သံုးသပ္မႈ {၀ိစာရ}တို႔၏ ခ်ဳပ္ၿငိမ္း လြန္ေျမာက္ျခင္းေၾကာင့္။ပ။ ဒုတိယစ်ာန္သို႔။ပ။ တတိယစ်ာန္သို႔။ပ။ စတုတၳစ်ာန္သို႔။ပ။ ပဌမစ်ာန္ သို႔။ပ။
(၁) ဆင္းရဲၿငိဳျငင္ေသာ အက်င့္၊ ႏုန္႔ေႏွးေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာç (မေလ့လာရေသး၍ အထက္ စ်ာန္ကိုရႏိုင္ရန္) အစြမ္းသတၱိနည္းပါးေသာç (စေကာç ခြက္ငယ္မွ်) က်ဥ္းေသာ အာ႐ံုရွိ ေသာ။ပ။
(၂) ဆင္းရဲၿငိဳျငင္ေသာ အက်င့္၊ ႏုန္႔ေႏွးေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာç မႏႈိင္းယွဥ္အပ္ေသာç (ေလ့လာ ၿပီး၍အထက္စ်ာန္ကို ရႏိုင္ရန္) အစြမ္းသတၱိႀကီးမားေသာç (စေကာç ခြက္ငယ္မွ်) က်ဥ္းေသာ အာ႐ံုရွိေသာ။ပ။
(၃) ဆင္းရဲၿငိဳျငင္ေသာ အက်င့္၊ လ်င္ျမန္ေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာç (မေလ့လာရေသး၍ အထက္ စ်ာန္ကိုရႏိုင္ရန္) အစြမ္းသတၱိနည္းပါးေသာç (စေကာç ခြက္ငယ္မွ်) က်ဥ္းေသာ အာ႐ံုရွိေသာ။ပ။
(၄) ဆင္းရဲၿငိဳျငင္ေသာ အက်င့္၊ လ်င္ျမန္ေသာအသိÓဏ္ရွိေသာç မႏႈိင္းယွဥ္အပ္ေသာç (ေလ့လာ ၿပီး၍အထက္စ်ာန္ကို ရႏိုင္ရန္) အစြမ္းသတၱိႀကီးမားေသာç (စေကာç ခြက္ငယ္မွ်) က်ဥ္းေသာ အာ႐ံုရွိေသာ။ပ။
(၅) ခ်မ္းသာေသာ အက်င့္၊ ႏုန္႔ေႏွးေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာç (မေလ့လာရေသး၍ အထက္ စ်ာန္ကိုရႏိုင္ရန္) အစြမ္းသတၱိနည္းပါးေသာç (စေကာç ခြက္ငယ္မွ်) က်ဥ္းေသာ အာ႐ံုရွိေသာ။ပ။
(၆) ခ်မ္းသာေသာ အက်င့္၊ ႏုန္႔ေႏွးေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာç မႏႈိင္းယွဥ္အပ္ေသာ (ေလ့လာၿပီး၍အထက္စ်ာန္ကို ရႏိုင္ရန္) အစြမ္းသတၱိႀကီးမားေသာç (စေကာçခြက္ငယ္မွ်) က်ဥ္းေသာ အာ႐ံု ရွိေသာ။ပ။
(၇) ခ်မ္းသာေသာ အက်င့္၊ လ်င္ျမန္ေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာç (မေလ့လာရေသး၍ အထက္စ်ာန္ ကိုရႏိုင္ရန္) အစြမ္းသတၱိနည္းပါးေသာç (စေကာç ခြက္ငယ္မွ်) က်ဥ္းေသာ အာ႐ံုရွိေသာ။ပ။
(၈) ခ်မ္းသာေသာ အက်င့္၊ လ်င္ျမန္ေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာç မႏႈိင္းယွဥ္အပ္ေသာç (ေလ့လာၿပီး ၍အထက္စ်ာန္ကို ရႏိုင္ရန္) အစြမ္းသတၱိႀကီးမားေသာç) (စေကာç ခြက္ငယ္မွ်) က်ဥ္းေသာ အာ႐ံုရွိေသာပÍၥမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ç (ပÍၥမစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္ မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
စ်ာန္ရွစ္ပါးျဖစ္ပံုျပ {အ႒ကၡတၱဳက}နည္း ၿပီးၿပီ။
------
စ်ာန္ရွစ္ပါးျဖစ္ပံုျပ {အ႒ကၡတၱဳက}နည္း တစ္နည္း
ပဌမစ်ာန္
၂၂၃။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါအေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ မိမိသႏၲာန္၌ ့ (ဆံပင္အစရွိသည္တို႔၏) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို မ႐ႈမွတ္မူ၍ အပသႏၲာန္၌ (အညဳိ စေသာ) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို ႐ႈ၏။ (စေကာç ခြက္ငယ္မွ်) က်ဥ္းေသာç ေကာင္းေသာ အဆင္းçမေကာင္းေသာ အဆင္းရွိကုန္ေသာ (စင္ၾကယ္ေသာအဆင္း၊ မစင္ၾကယ္ေသာအဆင္းရွိကုန္ေသာ) ထိုအဆင္း ကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို လႊမ္းမိုး၍ (ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္) သိအံ့ ျမင္အံ့ဟု (ႏွလံုးသြင္းကာ) ကာမတို႔မွကင္းဆိတ္၍ သာလွ်င္။ပ။ ပဌမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ç (ပဌမစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
ဒုတိယစ်ာန္
၂၂၄။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ မိမိသႏၲာန္၌ (ဆံပင္အစရွိသည္တို႔၏) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို မ႐ႈမွတ္မူ၍ အပသႏၲာန္၌ (အညဳိစေသာ) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို ႐ႈ၏၊ ေကာင္းေသာ အဆင္း၊ မေကာင္းေသာ အဆင္းရွိကုန္ေသာထိုအဆင္း ကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို လႊမ္းမိုး၍ (ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္) သိအံ့ ျမင္အံ့ဟု (ႏွလံုးသြင္းကာ) ၾကံစည္မႈ {၀ိတက္} ၊ သံုးသပ္မႈ {၀ိစာရ}တို႔၏ ခ်ဳပ္ၿငိမ္းလြန္ေျမာက္ျခင္းေၾကာင့္။ပ။ ဒုတိယစ်ာန္သို႔။ပ။ တတိယစ်ာန္သို႔။ပ။ စတုတၳစ်ာန္သို႔။ပ။ ပဌမစ်ာန္သို႔။ပ။ ပÍၥမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ç (ပÍၥမစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
ဤသည္လည္း စ်ာန္ရွစ္ပါးျဖစ္ပံုျပ {အ႒ကၡတၱဳက}နည္း ၿပီးၿပီ။
------
အာ႐ံုကို လႊမ္းမိုးႏိုင္နင္းစြာ ႐ႈမွတ္၍ ရေသာ {အဘိဘာယတန} စ်ာန္မ်ား
၂-သုဒၶိကနည္း တစ္နည္း
ပဌမစ်ာန္
၂၂၅။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါအေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ မိမိသႏၲာန္၌ (ဆံပင္အစရွိသည္တို႔၏) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို မ႐ႈမွတ္မူ၍ အပသႏၲာန္၌ (အညဳိ စေသာ) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို ႐ႈ၏၊ မႏႈိင္းယွဥ္အပ္ေသာ (အတိုင္းမသိက်ယ္ေသာ) ထိုအဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို လႊမ္းမိုး၍ (ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္) သိအံ့ ျမင္အံ့ဟု (ႏွလံုးသြင္းကာ) ကာမတို႔မွ ကင္းဆိတ္၍သာလွ်င္။ပ။ ပဌမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (ပဌမစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။
ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
ဒုတိယစ်ာန္စသည္မ်ား
၂၂၆။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ မိမိသႏၲာန္၌ (ဆံပင္အစရွိသည္တို႔၏) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္း တို႔ကို မ႐ႈမွတ္မူ၍ အပသႏၲာန္၌ (အညဳိစေသာ) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို ႐ႈ၏၊ မႏႈိင္းယွဥ္အပ္ေသာ (အတိုင္းမသိ က်ယ္ေသာ) ထိုအဆင္း ကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို လႊမ္းမိုး၍ (ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္) သိအံ့ ျမင္အံ့ဟု (ႏွလံုးသြင္းကာ) ၾကံစည္မႈ {၀ိတက္} ၊ သံုးသပ္မႈ {၀ိစာရ}တို႔၏ ခ်ဳပ္ၿငိမ္းလြန္ေျမာက္ျခင္းေၾကာင့္။ပ။ ဒုတိယစ်ာန္သို႔။ပ။ တတိယစ်ာန္သို႔။ပ။ စတုတၳစ်ာန္သို႔။ပ။ ပဌမစ်ာန္သို႔။ပ။ ပÍၥမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (ပÍၥမစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
စ်ာန္ႏွင့္ အက်င့္ေလးပါး (ပဌမစ်ာန္)
(၁) ဒုကၡပဋိပဒါဒႏၶာဘိညစ်ာန္
၂၂၇။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ မိမိသႏၲာန္၌ (ဆံပင္အစရွိသည္တို႔၏) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္း တို႔ကို မ႐ႈမွတ္မူ၍ အပသႏၲာန္၌ (အညဳိစေသာ) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္း တို႔ကို ႐ႈ၏၊ မႏႈိင္းယွဥ္အပ္ေသာ (အတိုင္းမသိ က်ယ္ေသာ) ထိုအဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို လႊမ္းမိုး၍ (ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္) သိအံ့ ျမင္အံ့ဟု (ႏွလံုးသြင္းကာ) ကာမတို႔မွကင္းဆိတ္၍သာလွ်င္။ပ။ ဆင္းရဲၿငိဳျငင္ေသာ အက်င့္၊ ႏုန္႔ေႏွးေသာ အသိ Óဏ္ရွိေသာ ပဌမစ်ာန္သို႔ေရာက္၍ (ပဌမစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
(၂) ဒုကၡပဋိပဒါခိပၸါဘိညစ်ာန္
၂၂၈။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ မိမိသႏၲာန္၌ (ဆံပင္အစရွိသည္တို႔၏) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို မ႐ႈမွတ္မူ၍ အပသႏၲာန္၌ (အညဳိစေသာ) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို ႐ႈ၏၊ မႏႈိင္းယွဥ္အပ္ေသာ (အတိုင္းမသိ က်ယ္ေသာ) ထိုအဆင္း ကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို လႊမ္းမိုး၍ (ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္) သိအံ့ ျမင္အံ့ဟု (ႏွလံုးသြင္းကာ) ကာမတို႔မွကင္းဆိတ္၍ သာလွ်င္။ပ။ ဆင္းရဲၿငိဳျငင္ေသာ အက်င့္၊ လ်င္ျမန္ေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာ ပဌမစ်ာန္သို႔ေရာက္၍ (ပဌမစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
(၃) သုခပဋိပဒါဒႏၶာဘိညစ်ာန္
၂၂၉။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ မိမိသႏၲာန္၌ (ဆံပင္အစရွိသည္တို႔၏) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္း တို႔ကို မ႐ႈမွတ္မူ၍ အပသႏၲာန္၌ (အညဳိစေသာ) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို႐ႈ၏၊ မႏႈိင္းယွဥ္အပ္ေသာ (အတိုင္းမသိ က်ယ္ေသာ) ထိုအဆင္းကသိုဏ္း၀န္း တို႔ကို လႊမ္းမိုး၍ (ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္) သိအံ့ ျမင္အံ့ဟု (ႏွလံုးသြင္းကာ) ကာမတို႔မွကင္းဆိတ္၍သာလွ်င္။ပ။ ခ်မ္းသာေသာ အက်င့္၊ ႏုန္႔ေႏွးေသာ အသိÓဏ္ ရွိေသာ ပဌမစ်ာန္သို႔ေရာက္၍ (ပဌမစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
(၄) သုခပဋိပဒါခိပၸါဘိညစ်ာန္
၂၃၀။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ မိမိသႏၲာန္၌ (ဆံပင္အစရွိသည္တို႔၏) အဆင္းကသိုဏ္း ၀န္းတို႔ကို မ႐ႈမွတ္မူ၍ အပသႏၲာန္၌ (အညဳိစေသာ) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို ႐ႈ၏၊ မႏႈိင္းယွဥ္အပ္ေသာ (အတိုင္းမသိ က်ယ္ေသာ) ထိုအဆင္းကသိုဏ္း၀န္း တို႔ကို လႊမ္းမိုး၍ (ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္) သိအံ့ ျမင္အံ့ဟု (ႏွလံုးသြင္းကာ) ကာမတို႔မွကင္းဆိတ္၍သာလွ်င္။ပ။ ခ်မ္းသာေသာ အက်င့္၊ လ်င္ျမန္ေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာ ပဌမစ်ာန္သို႔ေရာက္၍ (ပဌမစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
ဒုတိယစ်ာန္စသည္မ်ား
၂၃၁။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ ေရာက္ေၾကာင္း ျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ မိမိသႏၲာန္၌ (ဆံပင္အစရွိသည္တို႔၏) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္း တို႔ကို မ႐ႈမွတ္မူ၍ အပသႏၲာန္၌ (အညဳိစေသာ) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို ႐ႈ၏၊ မႏႈိင္းယွဥ္အပ္ေသာ (အတိုင္းမသိ က်ယ္ ေသာ) ထိုအဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို လႊမ္းမိုး၍ (ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္) သိအံ့ ျမင္အံ့ဟု (ႏွလံုးသြင္းကာ) ၾကံစည္မႈ {၀ိတက္} ၊ သံုးသပ္မႈ {၀ိစာရ}တို႔၏ ခ်ဳပ္ၿငိမ္းလြန္ေျမာက္ျခင္းေၾကာင့္။ပ။ ဒုတိယစ်ာန္သို႔။ပ။ တတိယစ်ာန္သို႔။ပ။ စတုတၳစ်ာန္သို႔။ပ။ ပဌမစ်ာန္သို႔။ပ။
(၁) ဆင္းရဲၿငိဳျငင္ေသာ အက်င့္၊ ႏုန္႔ေႏွးေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာ။ပ။
(၂) ဆင္းရဲၿငိဳျငင္ေသာ အက်င့္၊ လ်င္ျမန္ေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာ။ပ။
(၃) ခ်မ္းသာေသာ အက်င့္၊ ႏုန္႔ေႏွးေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာ။ပ။
(၄) ခ်မ္းသာေသာ အက်င့္၊ လ်င္ျမန္ေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာ ပÍၥမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (ပÍၥမစ်ာန္ကိုရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
အက်င့္ေလးပါး {စတေႆာ ပဋိပဒါ} ၿပီးၿပီ။
------
အာ႐ံုႏွစ္ပါး {ေဒြ အာရမၼဏာနိ} (ပဌမစ်ာန္)
ပရိတၱာအပၸမာဏာရမၼဏစ်ာန္
၂၃၂။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကိုပြါး၏)၊ မိမိသႏၲာန္၌ (ဆံပင္အစရွိသည္တို႔၏) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္း တို႔ကို မ႐ႈမွတ္မူ၍ အပသႏၲာန္၌ (အညဳိစေသာ) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို ႐ႈ၏၊ မႏႈိင္းယွဥ္အပ္ေသာ (အတိုင္းမသိက်ယ္ေသာ) ထိုအဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို လႊမ္းမိုး၍ (ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္) သိအံ့ ျမင္အံ့ဟု (ႏွလံုးသြင္းကာ) ကာမတို႔မွကင္းဆိတ္၍သာလွ်င္။ပ။ (မေလ့လာရေသး၍ အထက္စ်ာန္ကို ရႏိုင္ရန္) အစြမ္းသတၱိနည္းပါးေသာçမႏွိဳင္းယွဥ္အပ္ေသာç (အတိုင္းမသိ က်ယ္ေသာ) အာ႐ံုရွိေသာ ပဌမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (ပဌမစ်ာန္ကိုရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
အပၸမာဏအပၸမာဏာရမၼဏစ်ာန္
၂၃၃။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ မိမိသႏၲာန္၌ (ဆံပင္အစရွိသည္တို႔၏) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္း တို႔ကို မ႐ႈမွတ္မူ၍ အပသႏၲာန္၌ (အညဳိစေသာ) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို ႐ႈ၏၊ မႏႈိင္းယွဥ္အပ္ေသာ (အတိုင္းမသိက်ယ္ေသာ) ထိုအဆင္းကသိုဏ္း၀န္း တို႔ကို လႊမ္းမိုး၍ (ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္) သိအံ့ ျမင္အံ့ဟု (ႏွလံုးသြင္းကာ) ကာမတို႔မွကင္းဆိတ္၍သာလွ်င္။ပ။ မႏွိဳင္းယွဥ္အပ္ေသာç (ေလ့လာၿပီး၍ အထက္ စ်ာန္ကို ရႏိုင္ရန္) အစြမ္းသတၱိႀကီးမားေသာç မႏႈိင္းယွဥ္အပ္ေသာç (အတိုင္းမသိ က်ယ္ေသာ) အာ႐ံုရွိ ေသာ ပဌမစ်ာန္သို႔ေရာက္၍ (ပဌမစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
ဒုတိယစ်ာန္ စသည္မ်ား ပရိတၱအပၸမာဏာရမၼဏစ်ာန္စသည္
၂၃၄။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကိုပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ မိမိသႏၲာန္၌ (ဆံပင္ အစရွိသည္တို႔၏) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို မ႐ႈမွတ္မူ၍အပသႏၲာန္၌ (အညဳိစေသာ) အဆင္း ကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို ႐ႈ၏၊ မႏႈိင္းယွဥ္အပ္ေသာ (အတိုင္းမသိက်ယ္ေသာ) ထိုအဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို လႊမ္းမိုး၍ (ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္) သိအံ့ ျမင္အံ့ဟု (ႏွလံုးသြင္းကာ) ၾကံစည္မႈ {၀ိတက္} ၊ သံုးသပ္မႈ {၀ိစာရ}တို႔၏ ခ်ဳပ္ၿငိမ္းလြန္ေျမာက္ျခင္းေၾကာင့္။ပ။ ဒုတိယစ်ာန္သို႔။ပ။ တတိယစ်ာန္သို႔။ပ။ စတုတၳ စ်ာန္သို႔။ပ။ ပဌမစ်ာန္သို႔။ပ။
(၁) (မေလ့လာရေသး၍ အထက္စ်ာန္ကို ရႏိုင္ရန္) အစြမ္းသတၱိနည္းပါးေသာç မႏႈိင္းယွဥ္အပ္ ေသာ (အတိုင္းမသိ က်ယ္ေသာ) အာ႐ံုရွိေသာ။ပ။
(၂) မႏႈိင္းယွဥ္အပ္ေသာ (ေလ့လာၿပီး၍ အထက္စ်ာန္ကို ရႏိုင္ရန္) အစြမ္းသတၱိႀကီးမားေသာçမႏႈိင္းယွဥ္အပ္ေသာ (အတိုင္းမသိ က်ယ္ေသာ) အာ႐ံုရွိေသာç ပÍၥမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (ပÍၥမ စ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
အာ႐ံုႏွစ္ပါး {ေဒြ အာရမၼဏာနိ} ၿပီးၿပီ။
------
စ်ာန္ရွစ္ပါးျဖစ္ပံုျပ {အ႒ကၡတၱဳက}နည္း တစ္နည္း
ပဌမစ်ာန္
(၁) ဒုကၡပဋိပဒါဒႏၶာဘိညပရိတၱအပၸမာဏာရမၼဏစ်ာန္
၂၃၅။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ မိမိသႏၲာန္၌ (ဆံပင္အစရွိသည္တို႔၏) အဆင္းကသိုဏ္၀န္းတို႔ကို မ႐ႈမွတ္မူ၍ အပသႏၲာန္၌ (အညဳိစေသာ) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို ႐ႈ၏၊ မႏႈိင္းယွဥ္အပ္ေသာ (အတိုင္းမသိက်ယ္ေသာ) ထိုအဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို လႊမ္းမိုး၍ (ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္) သိအံ့ ျမင္အံ့ဟု (ႏွလံုးသြင္းကာ) ကာမတို႔မွ ကင္းဆိတ္၍သာလွ်င္။ပ။ ဆင္းရဲၿငိဳျငင္ေသာ အက်င့္၊ ႏုန္႔ေႏွးေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာ (မေလ့လာရေသး၍ အထက္စ်ာန္ကို ရႏိုင္ရန္) အစြမ္းသတၱိနည္းပါးေသာç မႏႈိင္းယွဥ္အပ္ေသာ (အတိုင္းမသိ က်ယ္ေသာ) အာ႐ံုရွိေသာç ပဌမစ်ာန္သို႔ေရာက္၍ç (ပဌမစ်ာန္ကိုရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
(၂) ဒုကၡပဋိပဒါဒႏၶာဘိညအပၸမာဏအပၸမာဏာရမၼဏစ်ာန္
၂၃၆။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ မိမိသႏၲာန္၌ (ဆံပင္အစရွိသည္တို႔၏) အဆင္းကသိုဏ္၀န္းတို႔ကို မ႐ႈမွတ္မူ၍ အပသႏၲာန္၌ (အညဳိစေသာ) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို ႐ႈ၏၊ မႏႈိင္းယွဥ္အပ္ေသာ (အတိုင္းမသိ က်ယ္ေသာ) ထိုအဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို လႊမ္းမိုး၍ (ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္) သိအံ့ ျမင္အံ့ဟု (ႏွလံုးသြင္းကာ) ကာမတို႔မွ ကင္းဆိတ္၍သာလွ်င္။ပ။ ဆင္းရဲၿငိဳျငင္ေသာ အက်င့္၊ ႏုန္႔ေႏွးေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာç မႏႈိင္းယွဥ္ အပ္ေသာ (ေလ့လာၿပီး၍ အထက္စ်ာန္ကို ရႏိုင္ရန္အစြမ္းသတၱိႀကီးမားေသာ) ç မႏႈိင္းယွဥ္အပ္ေသာ (အတိုင္းမသိ က်ယ္ေသာ) အာ႐ံုရွိေသာ ပဌမစ်ာန္သို႔ေရာက္၍ (ပဌမစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
(၃) ဒုကၡပဋိပဒါခိပၸါဘိည ပရိတၱအပၸမာဏာရမၼဏာစ်ာန္
၂၃၇။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ မိမိသႏၲာန္၌ (ဆံပင္အစရွိသည္တို႔၏) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို မ႐ႈမွတ္မူ၍ အပသႏၲာန္၌ (အညဳိစေသာ) အဆင္း ကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို ႐ႈ၏၊ မႏႈိင္းယွဥ္အပ္ေသာ (အတိုင္းမသိ က်ယ္ေသာ) ထိုအဆင္းကသိုဏ္း၀န္း တို႔ကို လႊမ္းမိုး၍ (ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္) သိအံ့ ျမင္အံ့ဟု (ႏွလံုးသြင္းကာ) ကာမတို႔မွ ကင္းဆိတ္၍သာလွ်င္။ပ။ ဆင္းရဲၿငိဳျငင္ေသာ အက်င့္၊ လ်င္ျမန္ေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာç မႏႈိင္းယွဥ္ အပ္ေသာ (မေလ့လာရေသး၍ အထက္စ်ာန္ကို ရႏိုင္ရန္) အစြမ္းသတၱိနည္းပါးေသာç မႏႈိင္းယွဥ္ အပ္ေသာ (အတိုင္းမသိ က်ယ္ေသာ) အာ႐ံုရွိေသာç ပဌမစ်ာန္သို႔ေရာက္၍ (ပဌမစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
(၄) ဒုကၡပဋိပဒါခိပၸါဘိည အပၸမာဏအပၸမာဏာရမၼဏစ်ာန္
၂၃၈။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔့ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ မိမိသႏၲာန္၌ (ဆံပင္ အစရွိသည္တို႔၏) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို မ႐ႈမွတ္မူ၍ အပသႏၲာန္၌ (အညဳိစေသာ) အဆင္းကသိုဏ္း ၀န္းတို႔ကို ႐ႈ၏၊ မႏႈိင္းယွဥ္အပ္ေသာ (အတိုင္းမသိ က်ယ္ေသာ) ထိုအဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို လႊမ္းမိုး၍ (ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္) သိအံ့ ျမင္အံ့ဟု (ႏွလံုးသြင္းကာ) ကာမတို႔မွ ကင္းဆိတ္၍သာလွ်င္။ပ။ ဆင္းရဲၿငိဳျငင္ေသာ အက်င့္၊ လ်င္ျမန္ေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာ မႏႈိင္းယွဥ္ အပ္ေသာ (ေလ့လာၿပီး၍ အထက္စ်ာန္ကို ရႏိုင္ရန္) အစြမ္းသတၱိႀကီးမားေသာç မႏႈိင္းယွဥ္အပ္ေသာ (အတိုင္းမသိ က်ယ္ေသာ) အာ႐ံုရွိေသာ ပဌမ စ်ာန္သို႔ေရာက္၍ (ပဌမစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
(၅) သုခပဋိပဒါဒႏၶာဘိည ပရိတၱအပၸမာဏာရမၼဏစ်ာန္
၂၃၉။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ မိမိသႏၲာန္၌ (ဆံပင္အစရွိသည္တို႔၏) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို မ႐ႈမွတ္မူ၍ အပသႏၲာန္၌ (အညဳိစေသာ) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို ႐ႈ၏၊ မႏႈိင္းယွဥ္အပ္ေသာ (အတိုင္းမသိက်ယ္ေသာ) ထိုအဆင္း ကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို လႊမ္းမိုး၍ (ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္) သိအံ့ ျမင္အံ့ဟု (ႏွလံုးသြင္းကာ) ကာမတို႔မွ ကင္းဆိတ္၍ သာလွ်င္။ပ။ ခ်မ္းသာေသာ အက်င့္၊ ႏုန္႔ေႏွးေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာ (မေလ့လာရေသး၍ အထက္စ်ာန္ကို ရႏိုင္ရန္) အစြမ္းသတၱိနည္းပါးေသာç မႏႈိင္းယွဥ္အပ္ေသာ (အတိုင္းမသိ က်ယ္ေသာ) အာ႐ံုရွိေသာ ပဌမစ်ာန္သို႔ေရာက္၍ (ပဌမစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
(၆) သုခပဋိပဒါဒႏၶာဘိည အပၸမာဏအပၸမာဏာရမၼဏစ်ာန္
၂၄၀။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ မိမိ သႏၲာန္၌ (ဆံပင္အစရွိသည္တို႔၏) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို မ႐ႈမွတ္မူ၍ အပသႏၲာန္၌ (အညဳိစေသာ) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို ႐ႈ၏၊ မႏႈိင္းယွဥ္အပ္ေသာ (အတိုင္းမသိ က်ယ္ေသာ) ထိုအဆင္းကသိုဏ္း၀န္း တို႔ကို လႊမ္းမိုး၍ (ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္) သိအံ့ ျမင္အံ့ဟု (ႏွလံုးသြင္းကာ) ကာမတို႔မွ ကင္းဆိတ္၍သာလွ်င္။ပ။ ခ်မ္းသာေသာ အက်င့္၊ ႏုန္႔ေႏွးေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာ၊ မႏႈိင္းယွဥ္အပ္ေသာ (ေလ့လာၿပီး၍ အထက္ စ်ာန္ကို ရႏိုင္ရန္) အစြမ္းသတၱိၱိႀကီးမားေသာ၊ မႏႈိင္းယွဥ္အပ္ေသာ (အတိုင္းမသိ က်ယ္ေသာ) အာ႐ံုရွိ ေသာ ပဌမစ်ာန္သို႔ေရာက္၍ (ပဌမစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
(၇) သုခပဋိပဒါခိပၸါဘိည ပရိတၱအပၸမာဏာရမၼဏစ်ာန္
၂၄၁။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ မိမိသႏၲာန္၌ (ဆံပင္အစရွိသည္တို႔၏) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို မ႐ႈမွတ္မူ၍ အပသႏၲာန္၌ (အညဳိစေသာ) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို ႐ႈ၏၊ မႏႈိင္းယွဥ္အပ္ေသာ (အတိုင္းမသိ က်ယ္ေသာ) ထိုအဆင္း ကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို လႊမ္းမိုး၍ (ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္) သိအံ့ျမင္အံ့ဟု (ႏွလံုးသြင္းကာ) ကာမတို႔မွ ကင္းဆိတ္၍သာလွ်င္။ပ။ ခ်မ္းသာ ေသာ အက်င့္၊ လ်င္ျမန္ေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာ (မေလ့လာရေသး၍ အထက္စ်ာန္ကို ရႏိုင္ရန္) အစြမ္းသတၱိနည္းပါးေသာç မႏႈိင္းယွဥ္အပ္ေသာ (အတိုင္းမသိ က်ယ္ေသာ) အာ႐ံုရွိေသာ ပဌမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (ပဌမစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
(၈) သုခပဋိပဒါခိပၸါဘိည အပၸမာဏအပၸမာဏာရမၼဏစ်ာန္
၂၄၂။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ မိမိသႏၲာန္၌ (ဆံပင္ အစရွိသည္တို႔၏) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို မ႐ႈမွတ္မူ၍ အပသႏၲာန္၌ (အညဳိစေသာ) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို ႐ႈ၏၊ မႏႈိင္းယွဥ္အပ္ေသာ (အတိုင္းမသိ က်ယ္ေသာ) ထိုအဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို လႊမ္းမိုး၍ (ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္) သိအံ့ ျမင္အံ့ဟု (ႏွလံုးသြင္းကာ) ကာမတို႔မွ ကင္းဆိတ္၍သာလွ်င္။ပ။ ခ်မ္းသာေသာ အက်င့္၊ လ်င္ျမန္ေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာç မႏႈိင္းယွဥ္အပ္ေသာ (ေလ့လာၿပီး၍ အထက္ စ်ာန္ကို ရႏိုင္ရန္) အစြမ္းသတၱိႀကီးမားေသာç မႏႈိင္းယွဥ္အပ္ေသာ (အတိုင္းမသိ က်ယ္ေသာ) အာ႐ံုရွိေသာ ပဌမစ်ာန္သို႔ေရာက္၍ (ပဌမစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
ဒုတိယစ်ာန္စသည္မ်ား
၂၄၃။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ ေရာက္ေၾကာင္း ျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ မိမိသႏၲာန္၌ (ဆံပင္အစရွိသည္တို႔၏) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္း တို႔ကို မ႐ႈမွတ္မူ၍ အပသႏၲာန္၌ (အညဳိစေသာ) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို ႐ႈ၏၊ မႏႈိင္းယွဥ္အပ္ေသာ (အတိုင္းမသိ က်ယ္ေသာ) ထိုအဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို လႊမ္းမိုး၍ (ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္) သိအံ့ ျမင္အံ့ဟု (ႏွလံုးသြင္းကာ) ၾကံစည္မႈ {၀ိတက္} ၊ သံုးသပ္မႈ {၀ိစာရ}တို႔၏ ခ်ဳပ္ၿငိမ္းလြန္ေျမာက္ျခင္းေၾကာင့္။ပ။ ဒုတိယစ်ာန္သို႔။ပ။ တတိယစ်ာန္သို႔။ပ။ စတုတၳစ်ာန္သို႔။ပ။ ပဌမစ်ာန္သို႔။ပ။
(၁) ဆင္းရဲၿငိဳျငင္ေသာ အက်င့္၊ ႏုန္႔ေႏွးေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာç (မေလ့လာရေသး၍ အထက္စ်ာန္ကိုရႏိုင္ရန္) အစြမ္းသတၱိနည္းပါးေသာç မႏႈိင္းယွဥ္အပ္ေသာ (အတိုင္းမသိ က်ယ္ေသာ) အာ႐ံုရွိေသာ။ပ။
(၂) ဆင္းရဲၿငိဳျငင္ေသာ အက်င့္၊ ႏုန္႔ေႏွးေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာç မႏႈိင္းယွဥ္အပ္ေသာ (ေလ့လာ ၿပီး၍အထက္စ်ာန္ကိုရႏိုင္ရန္) အစြမ္းသတၱိႀကီးမားေသာç မႏႈိင္းယွဥ္အပ္ေသာ (အတိုင္းမသိ က်ယ္ေသာ) အာ႐ံုရွိေသာ။ပ။
(၃) ဆင္းရဲၿငိဳျငင္ေသာ အက်င့္၊ လ်င္ျမန္ေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာç (မေလ့လာရေသး၍ အထက္စ်ာန္ကိုရႏိုင္ရန္) အစြမ္းသတၱိနည္းပါးေသာç မႏႈိင္းယွဥ္အပ္ေသာ (အတိုင္းမသိ က်ယ္ေသာ) အာ႐ံုရွိေသာ။ပ။
(၄) ဆင္းရဲၿငိဳျငင္ေသာ အက်င့္၊ လ်င္ျမန္ေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာç မႏႈိင္းယွဥ္အပ္ေသာ (ေလ့လာ ၿပီး၍အထက္စ်ာန္ကို ရႏိုင္ရန္) အစြမ္းသတၱိႀကီးမားေသာç မႏႈိင္းယွဥ္အပ္ေသာ (အတိုင္း မသိ က်ယ္ေသာ) အာ႐ံုရွိေသာ။ပ။
(၅) ခ်မ္းသာေသာ အက်င့္၊ ႏုန္႔ေႏွးေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာç (မေလ့လာရေသး၍ အထက္ စ်ာန္ကိုရႏိုင္ရန္) အစြမ္းသတၱိနည္းပါးေသာç မႏႈိင္းယွဥ္အပ္ေသာ (အတိုင္းမသိ က်ယ္ေသာ) အာ႐ံုရွိေသာ။ပ။
(၆) ခ်မ္းသာေသာ အက်င့္၊ ႏုန္႔ေႏွးေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာç မႏႈိင္းယွဥ္အပ္ေသာ (ေလ့လာၿပီး၍အထက္ စ်ာန္ကိုရႏိုင္ရန္) အစြမ္းသတၱိႀကီးမားေသာç မႏႈိင္းယွဥ္အပ္ေသာ (အတိုင္းမသိ က်ယ္ေသာ) အာ႐ံုရွိေသာ။ပ။
(၇) ခ်မ္းသာေသာ အက်င့္၊ လ်င္ျမန္ေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာç (မေလ့လာရေသး၍ အထက္စ်ာန္ ကိုရႏိုင္ရန္) အစြမ္းသတၱိနည္းပါးေသာç မႏႈိင္းယွဥ္အပ္ေသာ (အတိုင္းမသိ က်ယ္ေသာ) အာ႐ံုရွိေသာ။ပ။
(၈) ခ်မ္းသာေသာ အက်င့္၊ လ်င္ျမန္ေသာ အသိÓဏ္ရွိေသာç မႏႈိင္းယွဥ္အပ္ေသာ (ေလ့လာၿပီး၍အထက္ စ်ာန္ကိုရႏိုင္ရန္) အစြမ္းသတၱိႀကီးမားေသာç မႏႈိင္းယွဥ္အပ္ေသာ (အတိုင္းမသိ က်ယ္ေသာ)
အာ႐ံုရွိေသာ ပÍၥမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (ပÍၥမစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
အ႒ကၡတၱဳကနည္း တစ္မ်ိဳးလည္း ၿပီးၿပီ။
ဤသည္လည္း စ်ာန္ရွစ္ပါးျဖစ္ပံုျပ {အ႒ကၡတၱဳကနည္း} တစ္နည္း
ပဌမစ်ာန္
၂၄၄။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါအေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ မိမိသႏၲာန္၌ (ဆံပင္အစရွိသည္တို႔၏) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို မ႐ႈမွတ္မူ၍ အပသႏၲာန္၌ (အညဳိ စေသာ) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို ႐ႈ၏၊ မႏႈိင္းယွဥ္အပ္ေသာ (အတိုင္းမသိ က်ယ္ေသာ) ေကာင္းေသာ အဆင္း၊ မေကာင္းေသာ အဆင္းရွိကုန္ေသာ ထိုအဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို လႊမ္းမိုး၍ (ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္) သိအံ့ျမင္အံ့ဟု (ႏွလံုးသြင္းကာ) ကာမတို႔မွ ကင္းဆိတ္၍သာလွ်င္။ပ။ ပဌမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (ပဌမ စ်ာန္ကိုရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
ဒုတိယစ်ာန္စသည္မ်ား
၂၄၅။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ မိမိသႏၲာန္၌ (ဆံပင္အစရွိသည္တို႔၏) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္း တို႔ကို မ႐ႈမွတ္မူ၍ အပသႏၲာန္၌ (အညဳိစေသာ) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို ႐ႈ၏၊ မႏႈိင္းယွဥ္အပ္ေသာ (အတိုင္းမသိက်ယ္ေသာ) ေကာင္းေသာအဆင္း၊ မေကာင္းေသာ အဆင္းရွိကုန္ေသာ ထိုအဆင္း ကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို လႊမ္းမိုး၍ (ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္) သိအံ့၊ ျမင္အံ့ဟု (ႏွလံုးသြင္းကာ) ၾကံစည္မႈ {၀ိတက္} ၊ သံုးသပ္မႈ {၀ိစာရ}တို႔၏ခ်ဳပ္ၿငိမ္းလြန္ေျမာက္ ျခင္းေၾကာင့္။ပ။ ဒုတိယစ်ာန္သို႔။ပ။ တတိယစ်ာန္သို႔။ပ။ စတုတၳစ်ာန္သို႔။ပ။ ပဌမစ်ာန္သို႔။ပ။ ပÍၥမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ç (ပÍၥမစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
ဤသည္လည္း အ႒ကၡတၱဳကနည္းပင္တည္း။
------
အဘိဘာယတန ေသာဠသကၡတၱဳကနည္း
ပဌမစ်ာန္
၂၄၆။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါအေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ မိမိသႏၲာန္၌ (ဆံပင္အစရွိသည္တို႔၏) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို မ႐ႈမွတ္မူ၍ အပသႏၲာန္၌ (အညဳိ စေသာ) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို ႐ႈ၏၊ ညဳိကုန္ေသာ၊ ညဳိေသာအဆင္းရွိကုန္ေသာ တစ္ခဲနက္ ညဳိသည္ျဖစ္၍ထင္ကုန္ေသာç ညဳိေသာအေရာင္ႏွင့္ ယွဥ္ကုန္ေသာ ထိုအဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို လႊမ္းမိုး ၍ (ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္) သိအံ့ ျမင္အံ့ဟု (ႏွလံုးသြင္းကာ) ကာမတို႔မွ ကင္းဆိတ္၍သာလွ်င္။ပ။ ပဌမစ်ာန္သို႔ေရာက္၍ (ပဌမစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
ပဌမစ်ာန္
၂၄၇။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါအေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ မိမိသႏၲာန္၌ (ဆံပင္အစရွိသည္တို႔၏) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို မ႐ႈမွတ္မူ၍ အပသႏၲာန္၌ (အညဳိ စေသာ) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို ႐ႈ၏၊ ေရႊကုန္ေသာ ေရႊေသာအဆင္းရွိကုန္ေသာ တစ္ခဲနက္ေရႊသည္ ျဖစ္၍ထင္ကုန္ေသာ ေရႊေသာ အေရာင္ႏွင့္ ယွဥ္ကုန္ေသာ။ပ။ နီကုန္ေသာç နီေသာအဆင္းရွိကုန္ေသာ တစ္ခဲနက္ နီသည္ျဖစ္၍ ထင္ကုန္ေသာ နီေသာအေရာင္ႏွင့္ ယွဥ္ကုန္ေသာ။ပ။ ျဖဴကုန္ေသာ ျဖဴေသာအဆင္းရွိကုန္ေသာ တစ္ခဲနက္ျဖဴသည္ ျဖစ္၍ ထင္ကုန္ေသာ ျဖဴေသာအေရာင္ႏွင့္ ယွဥ္ကုန္ေသာ ထိုအဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို လႊမ္းမိုး၍ (ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္) သိအံ့ ျမင္အံ့ဟု (ႏွလံုးသြင္းကာ) ကာမတို႔မွ ကင္းဆိတ္၍သာလွ်င္။ပ။ ပဌမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (ပဌမစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္ ၏။ ဤသည္တို႔သည္လည္း ေသာဠသကၡတၱဳက (၁၆-ႀကိမ္ရွိေသာ) အဘိဘာယတနစ်ာန္တို႔တည္း။
အဘိဘာယတနစ်ာန္မ်ား ၿပီးၿပီ။
------
ဆန္႔က်င္ဘက္တရားတို႔မွ လြတ္ေျမာက္ေသာ {၀ိေမာကၡ} စ်ာန္မ်ား
ပဌမစ်ာန္
၂၄၈။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါအေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ ႐ူပစ်ာန္ရွိသူသည္ (အပ၌ နီလကသိုဏ္းစေသာ) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို (စ်ာန္တည္းဟူေသာ မ်က္စိျဖင့္) ႐ႈ၏၊ ကာမတို႔မွ ကင္းဆိတ္၍သာလွ်င္။ပ။ ပဌမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (ပဌမစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရား တို႔သည္ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
၂၄၉။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ မိမိသႏၲာန္၌ (ဆံပင္အစရွိသည္တို႔၏) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို မ႐ႈမွတ္မူ၍ အပသႏၲာန္၌ (အညဳိစေသာ) အဆင္းကသိုဏ္း၀န္းတို႔ကို ႐ႈ၏၊ ကာမတို႔မွ ကင္းဆိတ္၍သာလွ်င္။ပ။ ပဌမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (ပဌမစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
၂၅၀။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါအေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ တင့္တယ္ေသာကသိုဏ္းအာ႐ံု {သုဘ} ဟု အာ႐ံုျပဳ ၍ ကာမတို႔မွ ကင္းဆိတ္၍သာလွ်င္။ပ။ ပဌမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (ပဌမ စ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။ ဤသံုးပါးေသာ ၀ိေမာကၡစ်ာန္တို႔သည္လည္း ေသာဠသကၡတၱဳက (၁၆-ႀကိမ္) တို႔တည္း။
၀ိေမာကၡစ်ာန္မ်ား ၿပီးၿပီ။
------
ျမတ္ေသာေနျခင္းျဖင့္ရေသာ {ျဗဟၼ၀ိဟာရ} စ်ာန္မ်ား
ေမတၱာပဌမစ်ာန္
၂၅၁။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ ကာမတို႔မွကင္းဆိတ္၍သာလွ်င္။ပ။ ခ်စ္ခင္မႈ {ေမတၱာ} ႏွင့္ တကြျဖစ္ေသာ (ေမတၱာႏွင့္ ျပည့္စံု ေသာ) ပဌမစ်ာန္သို႔ေရာက္၍ (ပဌမစ်ာန္) ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
ေမတၱာဒုတိယစ်ာန္
၂၅၂။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ ေရာက္ေၾကာင္း ျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ ၾကံစည္မႈ {၀ိတက္} ၊ သံုးသပ္မႈ {၀ိစာရ}တို႔၏ ခ်ဳပ္ၿငိမ္းလြန္ေျမာက္ျခင္းေၾကာင့္။ပ။ ခ်စ္ခင္မႈ {ေမတၱာ} ႏွင့့္တကြ ျဖစ္ေသာ (ေမတၱာႏွင့္ျပည့္စံုေသာ) ဒုတိယစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (ဒုတိယစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
ေမတၱာတတိယစ်ာန္
၂၅၃။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ ႏွစ္သက္မႈ {ပီတိ} ကို စက္ဆုပ္ျခင္းေၾကာင့္လည္းေကာင္း။ပ။ ခ်စ္ခင္မႈ {ေမတၱာ} ႏွင့္ တကြ ျဖစ္ေသာ (ေမတၱာႏွင့္ ျပည့္စံုေသာ) တတိယစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (တတိယစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
ေမတၱာပဌမစ်ာန္
၂၅၄။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ ကာမတို႔မွကင္းဆိတ္၍သာလွ်င္။ပ။ ခ်စ္ခင္မႈ {ေမတၱာ} ႏွင့္ တကြျဖစ္ေသာ (ေမတၱာႏွင့္ ျပည့္စံု ေသာ) ပဌမစ်ာန္သို႔ေရာက္၍ (ပဌမစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
ေမတၱာဒုတိယစ်ာန္

၂၅၅။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ ေရာက္ေၾကာင္း ျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ ၾကံစည္မႈ {၀ိတက္} ကား မရွိ၊ သံုးသပ္မႈ {၀ိစာရ} မွ်သာရွိေသာ စိတ္တည္ၾကည္မႈ သမာဓိ} ေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ ႏွစ္သက္မႈ {ပီတိ} ၊ ခ်မ္းသာမႈ {သုခ} ရွိေသာ ခ်စ္ခင္မႈ {ေမတၱာ} ႏွင့္ တကြျဖစ္ေသာ (ေမတၱာႏွင့္ျပည့္စံုေသာ) ဒုတိယစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (ဒုတိယစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤ တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ ကုန္၏။
ေမတၱာတတိယစ်ာန္
၂၅၆။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ ၾကံစည္မႈ {၀ိတက္} ၊ သံုးသပ္မႈ {၀ိစာရ}တို႔၏ ခ်ဳပ္ၿငိမ္းလြန္ေျမာက္ျခင္းေၾကာင့္။ပ။ ခ်စ္ခင္မႈ {ေမတၱာ} ႏွင့္တကြျဖစ္ေသာ (ေမတၱာႏွင့္ ျပည့္စံုေသာ) တတိယစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (တတိယ စ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
ေမတၱာစတုတၳစ်ာန္
၂၅၇။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကိုပြါး၏)၊ ႏွစ္သက္မႈ {ပီတိ} ကို စက္ဆုပ္ျခင္းေၾကာင့္လည္းေကာင္း။ပ။ ခ်စ္ခင္မႈ {ေမတၱာ} ႏွင့္ တကြ ျဖစ္ေသာ (ေမတၱာႏွင့္ ျပည့္စံုေသာ) စတုတၳစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (စတုတၳစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္ မည္ကုန္၏။
က႐ုဏာပဌမစ်ာန္
၂၅၈။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ ကာမတို႔မွ ကင္းဆိတ္၍သာလွ်င္။ပ။ ၾကင္နာသနားမႈ {က႐ုဏာ} ႏွင့္ တကြျဖစ္ေသာ (က႐ုဏာႏွင့္ျပည့္စံုေသာ) ပဌမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (ပဌမစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
က႐ုဏာဒုတိယစ်ာန္စသည္
၂၅၉။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပ ဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ ၾကံစည္မႈ {၀ိတက္} ၊ သံုးသပ္မႈ {၀ိစာရ}တို႔၏ ခ်ဳပ္ၿငိမ္း လြန္ေျမာက္ျခင္းေၾကာင့္။ပ။ ဒုတိယစ်ာန္သို႔။ပ။ တတိယစ်ာန္သို႔။ပ။ စတုတၳစ်ာန္သို႔။ပ။ ပဌမစ်ာန္သို႔။ပ။ ၾကင္နာ သနားမႈ {က႐ုဏာ} ႏွင့္တကြျဖစ္ေသာ (က႐ုဏာႏွင့္ ျပည့္စံုေသာ) စတုတၳစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (စတုတၳစ်ာန္ ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
မုဒိတာပဌမစ်ာန္
၂၆၀။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ ကာမတို႔မွ ကင္းဆိတ္၍သာလွ်င္။ပ။ ၀မ္းေျမာက္မႈ {မုဒိတာ} ႏွင့္ တကြျဖစ္ေသာ (မုဒိတာႏွင့္ျပည့္စံုေသာ) ပဌမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (ပဌမစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
မုဒိတာဒုတိယစ်ာန္စသည္
၂၆၁။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ ၾကံစည္မႈ {၀ိတက္} ၊ သံုးသပ္မႈ {၀ိစာရ}တို႔၏ ခ်ဳပ္ၿငိမ္း လြန္ေျမာက္ျခင္းေၾကာင့္။ပ။ ဒုတိယစ်ာန္သို႔။ပ။ တတိယစ်ာန္သို႔။ပ။ စတုတၳစ်ာန္သို႔။ပ။ ပဌမစ်ာန္သို႔။ပ။ ၀မ္းေျမာက္မႈ {မုဒိတာ} ႏွင့္ တကြျဖစ္ေသာ (မုဒိတာႏွင့္ ျပည့္စံုေသာ) စတုတၳစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (စတုတၳစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤ တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
ဥေပကၡာစတုတၳစ်ာန္
၂၆၂။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ ကိုယ္ခ်မ္းသာမႈ {သုခ} ကိုလည္း ပယ္ရွားျခင္းေၾကာင့္။ပ။ လ်စ္လ်ဴ႐ႈမႈ အသင့္အားျဖင့္ ႐ႈမႈ {ဥေပကၡာ} ႏွင့္ တကြျဖစ္ေသာ (ဥေပကၡာႏွင့္ ျပည့္စံုေသာ) စတုတၳစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (စတုတၳစ်ာန္ကိုရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။ ေလးပါးေသာ ျဗဟၼ၀ိဟာရစ်ာန္တို႔သည္ ေသာဠသကၡတၱဳက (၁၆-ႀကိမ္) တို႔တည္း။
ျဗဟၼ၀ိဟာရစ်ာန္မ်ားၿပီးၿပီ။
------
အသုဘနိမိတ္လွ်င္ အာ႐ံုရွိေသာ (အသုဘ) စ်ာန္မ်ား
(၁) ဥဒၶဳမာတကသညာ ပဌမစ်ာန္
၂၆၃။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကိုပြါး၏)၊ ကာမတို႔မွ ကင္းဆိတ္၍သာလွ်င္။ပ။ ဖူးဖူးေရာင္ ေသာ အေလာင္းေကာင္၌ ျဖစ္ေသာ အမွတ္သညာ {ဥဒၶဳမာတကသညာ} ႏွင့္ တကြျဖစ္ေသာ ပဌမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (ပဌမစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
၀ိနီလကသညာစေသာ အျခားစ်ာန္မ်ား
၂၆၄။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (႐ူပဘံုသို႔ ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ ကာမတို႔မွ ကင္းဆိတ္၍သာလွ်င္။ပ။
(၂) ညဳိမဲေသာ အေလာင္းေကာင္၌ ျဖစ္ေသာ အမွတ္သညာ {၀ိနီလကသညာ} ႏွင့္ တကြျဖစ္ေသာ။ပ။
(၃) ယိုစီးေသာ ျပည္ရွိေသာ အေလာင္းေကာင္၌ ျဖစ္ေသာ အမွတ္သညာ {၀ိပုဗၺကသညာ} ႏွင့္တကြျဖစ္ေသာ။ပ။
(၄) အလယ္၌ ႏွစ္ပိုင္းျပတ္ေသာ အေလာင္းေကာင္၌ ျဖစ္ေသာ အမွတ္သညာ {၀ိစၦိဒၵကသညာ} ႏွင့္တကြျဖစ္ေသာ။ပ။
(၅) အထူးထူးေသာ အျခင္းအရာအားျဖင့္ အိမ္ေခြး ေတာေခြးစသည္တို႔သည္ ကိုက္ခဲထားေသာအေလာင္းေကာင္၌ ျဖစ္ေသာ အမွတ္သညာ {၀ိကၡာယိတကသညာ} ႏွင့္ တကြျဖစ္ေသာ။ပ။
(၆) အထူးထူး အျပားျပား လက္တစ္ျခား ေျခတစ္ျခား ပစ္လႊင့္ထားေသာ အေလာင္းေကာင္၌ ျဖစ္ေသာ အမွတ္သညာ {၀ိကၡိတၱကသညာ} ႏွင့္ တကြျဖစ္ေသာ။ပ။
(၇) ဓားျဖင့္ လွီး၍ အထူးထူးအျပားျပား လက္တစ္ျခား ေျခတစ္ျခား ပစ္လႊင့္ထားေသာအေလာင္းေကာင္၌ ျဖစ္ေသာ အမွတ္သညာ {ဟတ၀ိကၡိတၱကသညာ} ႏွင့္ တကြ ျဖစ္ေသာ။ပ။
(၈) ေသြးမ်ားထြက္ယို လိမ္းက်ံေနေသာ အေလာင္းေကာင္၌ ျဖစ္ေသာ အမွတ္သညာ {ေလာဟိတကသညာ} ႏွင့္ တကြျဖစ္ေသာ။ပ။
(၉) ပိုးေလာက္တို႔ တဖြားဖြား ထြက္ေနေသာ အေလာင္းေကာင္၌ ျဖစ္ေသာ အမွတ္သညာ {ပုဠဳ၀ကသညာ} ႏွင့္ တကြျဖစ္ေသာ။ပ။
(၁၀) အ႐ုိးစုျဖစ္ေသာ အမွတ္သညာ {အ႒ိကသညာ} ႏွင့္ တကြျဖစ္ေသာ ပဌမစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (ပဌမစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။ အသုဘ (မတင့္မတယ္ စက္ဆုပ္ဖြယ္)ဟူေသာ ဘာ၀နာ (ပြါးေစမႈ) ျဖင့္ ရအပ္ေသာ စ်ာန္သည္ေသာဠသကၡတၱဳကတည္း။
႐ူပါ၀စရကုသိုလ္စိတ္ ၿပီးၿပီ။
------
အ႐ူပါ၀စရကုသုိလ္
ေသာဠသကၡတၱဳက (၁၆-ႀကိမ္႐ိႇေသာ) အ႐ူပစ်ာန္ေလးပါး
ပဌမာ႐ုပၸစ်ာန္
၂၆၅။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ အ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (အ႐ူပဘံုသို႔ ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ အလံုးစံုေသာ အျခင္းအရာအားျဖင့္ အဆင္းကသိုဏ္း၀န္း၌ ျဖစ္ေသာ အမွတ္သညာ (႐ူပစ်ာန္ç႐ူပစ်ာန္၏အာ႐ံု) တို႔ကို ေကာင္းစြာ လြန္ေျမာက္ျခင္းေၾကာင့္ (၀တၳဳအာ႐ံုႏွစ္ပါးစံုတို႔၏) ထိခိုက္ မႈေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ အမွတ္သညာ {ပဋိဃသညာ}တို႔၏ ခ်ဳပ္ၿငိမ္းျခင္းေၾကာင့္ အမ်ဳိးမ်ဳိးေသာ (အာ႐ံု၌ ျဖစ္ေသာ) အမွတ္သညာ {နာနတၱသညာ} တို႔ကို ႏွလံုးမသြင္းျခင္းေၾကာင့္ç အဆံုးမရွိေသာ ေကာင္းကင္ဟူေသာ (ပဌမာ႐ုပၸစ်ာန္၏) တည္ရာ (အာ႐ံု) ၌ ျဖစ္ေသာ အမွတ္သညာ {အာကာသာနÍၥာယတနသညာ} ႏွင့္ တကြျဖစ္ေသာ ကိုယ္ခ်မ္းသာမႈ {သုခ} ကိုလည္း ပယ္ရွားျခင္းေၾကာင့္။ပ။ လ်စ္လ်ဴ႐ႈမႈ {ဥေပကၡာ} ႏွင့္ တကြျဖစ္ေသာ စတုတၳစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (စတုတၳစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏။ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္ မည္ကုန္၏။
ဒုတိယာ႐ုပၸစ်ာန္
၂၆၆။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ အ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (အ႐ူပဘံုသို႔ ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ အလံုးစံုေသာ အျခင္းအရာအားျဖင့္ အာကာသာနÍၥာယတနစ်ာန္ကို ေကာင္းစြာ လြန္ေျမာက္၍အဆံုးမရွိေသာ ၀ိညာဏ္ (စိတ္)ဟူေသာç (ဒုတိယာ႐ုပၸစ်ာန္၏) တည္ရာ (အာ႐ံု) ၌ ျဖစ္ေသာ ç အမွတ္သညာ {၀ိညာဏÍၥာယတနသညာ} ႏွင့္ တကြျဖစ္ေသာ ခ်မ္းသာမႈ {သုခ} ကိုလည္း ပယ္ရွားျခင္းေၾကာင္း။ပ။ လ်စ္လ်ဴ႐ႈမႈ {ဥေပကၡာ} ႏွင့္ တကြျဖစ္ေသာ စတုတၳစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (စတုတၳစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏၊ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ့္မည္ကုန္၏။
တတိယာ႐ုပၸစ်ာန္
၂၆၇။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ အ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (အ႐ူပဘံုသို႔ ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ အလံုးစံုေသာ အျခင္းအရာအားျဖင့္ ၀ိညာဏÍၥာယတနစ်ာန္ကို ေကာင္းစြာ လြန္ေျမာက္၍စိုးစဥ္းအနည္းငယ္မွ် အ<ကင္းမရွိျခင္းဟူေသာ (တတိယာ႐ုပၸစ်ာန္၏) တည္ရာ (အာ႐ံု) ၌ ျဖစ္ေသာ အမွတ္သညာ {အာကိÍၥညာယတနသညာ} ႏွင့္ တကြျဖစ္ေသာ ကိုယ္ခ်မ္းသာမႈ {သုခ} ကိုလည္းပယ္ရွားျခင္းေၾကာင့္။ပ။ လ်စ္လ်ဴ႐ႈမႈ {ဥေပကၡာ} ႏွင့္ တကြျဖစ္ေသာ စတုတၳစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (စတုတၳစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏၊ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။
စတုတၳာ႐ုပၸစ်ာန္
၂၆၈။ အဘယ္တရားတို႔သည္ ကုသိုလ္မည္ကုန္သနည္း။
အၾကင္အခါ၌ အ႐ူပဘံု၌ ျဖစ္ျခင္းငွါ အေၾကာင္း (စ်ာန္) ကို ပြါး၏ (အ႐ူပဘံုသို႔ ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ စ်ာန္ကို ပြါး၏)၊ အလံုးစံုေသာ အျခင္းအရာအားျဖင့္ အာကိÍၥညာယတနစ်ာန္ကို ေကာင္းစြာ လြန္ေျမာက္၍ ႐ုန္႔ရင္းေသာအမွတ္ {သညာ} ကား မရွိ၊ သိမ္ေမြ႕ေသာ အမွတ္ {သညာ} မရွိသည္ မဟုတ္ေသာ (စတုတၳာ႐ုပၸစ်ာန္၏) တည္ရာ (အာ႐ံု) ၌ ျဖစ္ေသာ အမွတ္သညာ {ေန၀သညာနာသညာယတနသညာ} ႏွင့္တကြျဖစ္ေသာ ကိုယ္ခ်မ္းသာမႈ {သုခ} ကိုလည္း ပယ္ရွားျခင္းေၾကာင့္။ပ။ လ်စ္လ်ဴ႐ႈမႈ {ဥေပကၡာ} ႏွင့္တကြ ျဖစ္ေသာ စတုတၳစ်ာန္သို႔ ေရာက္၍ (စတုတၳစ်ာန္ကို ရရွိ၍) ေန၏၊ ထိုအခါ၌ ေတြ႕ထိမႈ {ဖႆ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ မပ်ံ႕လြင့္မႈ {အ၀ိေကၡပ} သည္ ျဖစ္၏။ပ။ ဤတရားတို႔သည္ကုသိုလ္မည္ကုန္၏။ ေလးပါးေသာ အ႐ူပစ်ာန္တို႔သည္ ေသာဠသကၡတၱဳကတို႔တည္း။
အ႐ူပါ၀စရကုသိုလ္စိတ္ ၿပီးၿပီ။